Elinize bir ödeme emri ulaştığında hukuki durumunuz, itiraz edip etmemenize göre kısa sürede kesinleşir. İcra takibinde borçlunun elindeki en güçlü araç itirazdır; ancak bu araç yalnızca kanunun öngördüğü süre içinde ve doğru içerikle kullanıldığında işe yarar. İİK ve HMK çerçevesinde en sık görülen kayıp, itirazın hiç yapılmaması değil, eksik yapılmasıdır.
Takibin Türünü Belirlemeden İtiraz Yazılmaz
İlamsız takip, kambiyo senetlerine özgü takip, rehnin paraya çevrilmesi ve ilamlı takip birbirinden farklı savunma imkanları tanır. İlamsız takipte itiraz icra dairesine yapılır ve takibi kendiliğinden durdurur. Kambiyo senetlerine özgü takipte ise itiraz icra mahkemesine yapılır ve kural olarak takibi kendiliğinden durdurmaz; ayrıca tedbir talep edilmesi gerekir. İlamlı takipte ise itiraz değil, icranın geri bırakılması yolu gündeme gelir.
Neye İtiraz Ediyorsunuz?
- Borca itiraz: borcun hiç doğmadığı, ödendiği, takas edildiği veya zamanaşımına uğradığı ileri sürülür.
- İmzaya itiraz: senetteki imzanın size ait olmadığı iddiası ayrıca ve açıkça belirtilmelidir; yalnızca borca itiraz edildiğinde imza kabul edilmiş sayılır.
- Yetkiye itiraz: icra dairesinin yetkisiz olduğu ileri sürülürken yetkili yerin de gösterilmesi gerekir.
- Faiz ve ferilere itiraz: asıl alacak kabul edilse bile işletilen faiz türü ve oranı tartışılabilir.
İtiraz Sonrası Ne Olur?
İtiraz üzerine takip durur ve top alacaklıya geçer. Alacaklı, elindeki belgenin niteliğine göre icra mahkemesinde itirazın kaldırılmasını isteyebilir ya da genel mahkemede itirazın iptali davası açabilir. Bu iki yolun sonuçları farklıdır; özellikle icra inkar tazminatı riski, borçlu açısından itirazın gerekçesiz yapılmamasını gerektirir. Dayanaksız bir itirazın maliyeti, borcun kendisinden yüksek olabilir.
Süre ve Şikayet Ayrımı
- Ödeme emrinin tebliğ tarihi tebligat evrakından doğrulanır; usulsüz tebligat varsa öğrenme tarihi esas alınarak şikayet yoluna gidilir.
- İtiraz süresi takvime yazılır ve son güne bırakılmaz.
- Haciz işlemlerindeki hukuka aykırılıklar itirazla değil şikayet yoluyla ileri sürülür; iki yol karıştırılmamalıdır.
- Maaş ve emekli aylığı gibi kısmen veya tamamen haczedilemeyen kalemler ayrıca bildirilir.
- Mal beyanı yükümlülüğünün süresi ayrı olarak takip edilir.
Bu açıklamalar genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Takibin türü ve dayanağı değiştikçe savunmanın yöntemi de değişeceğinden, ödeme emrini aldıktan hemen sonra hukuki değerlendirme alınması önerilir.