Kripto varlık üzerinden gerçekleşen dolandırıcılıklarda kaybedilen para, klasik dosyalardan farklı olarak dakikalar içinde birden fazla cüzdana dağılır. Bu nedenle mağdurun ilk hedefi failin kimliğini bulmak değil, para akışının kırılma noktasını yakalamak olmalıdır.
Akışın Nerede Durdurulabileceğini Belirlemek
Paranın izlenebilirliği, banka hesabından çıkış ile borsaya giriş arasındaki bağlantıda yoğunlaşır. Türkiye'de faaliyet gösteren platformlar üzerinden yapılan transferler kimlik doğrulama kayıtlarıyla ilişkilendirilebildiğinden, şikâyet dilekçesinde bu kayıtların ilgili kuruluştan istenmesi açıkça talep edilmelidir. Zincir üzerinde yapılan transferler ise geri alınamaz; buradaki amaç bloke değil, iz sürmedir.
- Banka dekontları, EFT açıklamaları ve alıcı hesap bilgileri çıkarılır.
- Platform yazışmaları, cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri listelenir.
- Yatırım vaadinde bulunan kişilerle yapılan mesajlaşmalar tarih sırasıyla dökülür.
- Tanıtımın yapıldığı sayfa ve reklam içerikleri kaybolmadan tespit edilir.
İzinsiz Faaliyet Boyutu
Yatırım toplama faaliyeti yetkisiz biçimde yürütülüyorsa, olay yalnızca dolandırıcılık boyutuyla sınırlı kalmaz. SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri kapsamında izinsiz faaliyet iddiası, 5411 sayılı Kanun kapsamındaki izinsiz bankacılık tartışması ve 5549 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülükler dosyanın ceza boyutunu genişletir. Paranın kaynağının gizlenmesine yönelik hareketler tespit edilirse TCK 282 kapsamındaki suç ayrıca değerlendirilir.
Şikâyette Sürenin Rolü
Dolandırıcılık şikâyete bağlı bir suç olmadığı için savcılık resen soruşturma yürütür; ancak burada gecikmenin bedeli hukuki değil fiilidir. Platform kayıtlarının saklama süresi dolduğunda, geç yapılan bir talep karşılıksız kalır. Aynı şekilde el koyma ve tedbir talepleri, varlıklar hâlâ tanımlı bir hesapta iken sonuç verir.
Tazminat Hattını Ayrı Yürütmek
Ceza dosyası ilerlerken, aracı kuruluşun veya platformun kusuru ayrı bir hukuk davasına konu olabilir. Bu talep kendi zamanaşımına tabidir ve ceza soruşturmasının sonucunu beklemek zorunda değildir. Toplu mağduriyetlerde her mağdurun kendi zararını belgelemesi gerektiğinden, ortak dilekçe yerine bireysel zarar dosyaları hazırlanması daha güvenlidir.
Beklentiyi Gerçekçi Tutmak
Paranın bir kısmının geri alınabildiği dosyalar bulunduğu gibi, hiçbir varlığa ulaşılamayan dosyalar da vardır. Sonucu belirleyen temel etken, ihbarın yapıldığı andaki varlık dağılımıdır.
Bu metin genel bilgi sunar; işlem zinciri ve platformun hukuki statüsü izlenecek yolu değiştirebileceğinden, mağduriyetin fark edildiği gün hukuki destek alınması önerilir.