İlamsız takip, alacaklının elinde mahkeme ilamı olmadan başlattığı ve borçlunun itirazıyla kolayca duran bir yoldur. Bu esneklik iki tarafa da dar zaman pencereleri yükler: borçlu için itiraz süresi, alacaklı için itirazı aşma süresi. E-haciz uygulamalarının hızlanmasıyla birlikte bu pencerelerin kaçırılması, çoğu dosyada telafisi güç sonuçlar doğurur.
Ödeme Emrinin Tebliği ve Yedi Günlük Pencere
İlamsız takipte borçluya ödeme emri tebliğ edilir ve borca itiraz için İİK'da öngörülen yedi günlük süre tebliğ tarihinden itibaren işler. İtiraz süresinde yapılmazsa takip kesinleşir; artık borcun esasına ilişkin savunmalar bu dosya içinde dinlenmez. Bu nedenle tebligatın nereye ve nasıl yapıldığı, adresin güncelliği ve tebliğ tarihi ilk kontrol edilmesi gereken verilerdir. Usulsüz tebligat iddiası varsa, öğrenme tarihi esas alınarak süresinde şikayet yoluna gidilmesi gerekir.
İtiraz Yoksa: Kesinleşme ve E-Haciz
Takip kesinleştikten sonra alacaklı haciz talebinde bulunabilir. Elektronik ortamda banka hesaplarına, araç kaydına ve benzeri malvarlığı unsurlarına yönelen hacizler, borçlunun haberdar olmasından önce sonuç doğurabilir. Burada borçlu tarafında kritik olan husus, haczedilemezlik iddialarının kendi süresi içinde ileri sürülmesidir; maaş haczinde kanuni sınırın aşılması ya da haczi caiz olmayan malın haczi gibi durumlar süresinde şikayete konu edilmelidir.
İtiraz Edilmişse Alacaklının İki Ayrı Takvimi
- İtirazın kaldırılması yolu, elde bulunan belgenin niteliğine bağlıdır ve İİK'da öngörülen daha kısa süre içinde icra mahkemesine başvurulmasını gerektirir.
- İtirazın iptali davası genel mahkemede açılır ve daha uzun bir süreye tabidir.
- İki yol arasındaki tercih yalnızca süreyi değil, icra inkar tazminatı talebini ve ispat rejimini de belirler.
Hangi Belge Hangi Yolu Açar
Alacağın imzası ikrar edilmiş bir belgeye ya da resmi nitelikteki bir kayda dayanıp dayanmadığı, hızlı yolun kullanılıp kullanılamayacağını belirler. Bu değerlendirme takip açılmadan önce yapılmalıdır; aksi halde itiraz geldiğinde kısa süre içinde yol değiştirmek zorunda kalınır ve süre kaybı doğar.
Dosya Takvimi İçin Kontrol Listesi
- Tebliğ tarihini ve tebligat şeklini dosyanın ilk sayfasına yazın.
- İtiraz, şikayet ve icra mahkemesi başvuru sürelerini ayrı satırlarda izleyin.
- İtiraz halinde hangi yolun seçileceğini belgeye göre baştan kararlaştırın.
- Haciz ihbarnamelerine cevap sürelerini de aynı takvime ekleyin.
İcra takibinde süreler kısa ve büyük ölçüde katıdır; gecikmenin sonucu çoğu zaman esasa girilmeden ortaya çıkar. Kendi dosyanızdaki tarihlerin nasıl hesaplandığını bir hukukçuyla birlikte teyit etmeniz önerilir.