Hesabına erişemeyen bir kişi için ilk soru genellikle paranın ne zaman serbest kalacağıdır. Oysa doğru soru, işlemin hukuki niteliğinin ne olduğu ve hangi süre içinde hangi mercie başvurulacağıdır. MASAK bloke başlığı altında toplanan durumların bir kısmı idari nitelikteyken, bir kısmı doğrudan ceza muhakemesi tedbiridir ve paranın izlenmesi tartışması bu ayrımla başlar.
Bloke mi Elkoyma mı: Nitelik Süreyi Değiştirir
5549 sayılı Kanun kapsamında şüpheli işlem bildirimi üzerine işlemin geçici olarak durdurulması ile soruşturma kapsamında verilen elkoyma kararı farklı hukuki sonuçlar doğurur. Bankanın kendi risk politikası gereği uyguladığı kısıtlama ise üçüncü bir kategoridir. Bu nedenle ilk adım, hesap hareketlerinin durdurulmasına ilişkin dayanağın yazılı olarak öğrenilmesidir. Dayanak bilinmeden yapılan başvurular çoğu zaman yanlış mercie yöneltilir ve süre kaybına yol açar.
Hakimlik Kararına Karşı İtiraz Penceresi
Soruşturma kapsamında sulh ceza hakimliğince verilen koruma tedbiri kararlarına karşı CMK'da öngörülen itiraz süresi kararın öğrenilmesinden itibaren yedi gündür. Bu süre kısa olduğu gibi, itirazın gerekçesiz yapılması da sonucu değiştirmez. İtiraz dilekçesinde tedbirin ölçülülüğü, suç şüphesini gösteren somut olgunun bulunmadığı ve malvarlığının suçla bağlantısız kaynağı ayrı başlıklar halinde işlenmelidir.
Fon Kaynağını Gösteren Zinciri Kurmak
- Gelirin kaynağını gösteren bordro, ticari kazanç beyanı veya satış sözleşmesi
- Bankalar arası transfer kayıtları ve açıklama alanları
- Kripto varlık işlemlerinde platform çıktıları ve cüzdan hareketleri
- Karşı tarafla yapılan sözleşme ve fatura örnekleri
Paranın izlenmesi tartışmasında belirleyici olan, her transferin bir öncekiyle belgeye dayalı biçimde bağlanabilmesidir. Zincirde açıklanamayan tek bir halka, tüm savunmayı zayıflatabilir.
Aklama İddiasının Gölgesi
Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerinin aklanması TCK 282 kapsamında düzenlenmiştir. Kişi öncül suçla ilgisi bulunmasa dahi, hesabını başkasının kullanımına açması halinde soruşturmanın muhatabı olabilir. Bu nedenle hesap kullandırma taleplerine ilişkin yazışmalar ve tanık beyanları savunmanın parçasıdır. 5411 sayılı Kanun kapsamındaki bankacılık yükümlülükleri ile SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri de kurumun neden bilgi talep ettiğini açıklar.
İlk Hafta Planı
- Kısıtlamanın dayanağını bankadan yazılı olarak isteyin.
- Soruşturma varsa dosya numarasını ve kısıtlama kararını öğrenin.
- İtiraz süresini öğrenme tarihinden itibaren hesaplayıp işaretleyin.
- Fon kaynağı belgelerini kronolojik dosya halinde hazırlayın.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; her dosyanın dayanağı ve aşaması farklıdır. Kısıtlamanın niteliğini ve itiraz süresini bir hukukçuyla birlikte tespit etmeniz gereksiz hak kaybını önler.