İcra dosyalarında haciz koymak çoğu zaman kolay, kazanımı korumak ise takvim işidir. İİK ve HMK çerçevesinde bu rehber, haczin düşmesine yol açan süre hatalarına ve maaş haczinin usulüne odaklanır.
Satış İsteme Süresi Haczi Nasıl Düşürür
Haczedilen mal üzerinde işlem yapabilmek için kanunda öngörülen süre içinde satış talep edilmesi gerekir. Bu süre içinde satış istenmez veya istenip de takip edilmezse haciz kalkar ve alacaklı sıradaki üstünlüğünü kaybeder. Aynı dosyada birden çok haciz varsa, her haciz için ayrı bir zaman çizgisi tutulmalıdır; tek bir toplu tarih takibi çoğu zaman yanıltır.
Satış talebiyle birlikte satış giderinin yatırılması da aranır. Gider yatırılmadığı için işleme konulmayan talep, sürenin korunduğu izlenimi verse de bu izlenim güvenli değildir. Bu nedenle talep tarihi, gider makbuzu ve dosya kaydı üçlüsü birlikte arşivlenmelidir.
Maaş Haczinde Kesinti ve Sıra
Ücret üzerindeki haciz, borçlunun ve ailesinin geçimi için gerekli kısım ayrıldıktan sonra uygulanır; kanun, ücretin dörtte birinden az olmamak üzere bir kesinti öngörür. Nafaka alacakları bakımından ise farklı bir öncelik rejimi işler. İşveren, haciz müzekkeresini süresinde cevaplamaz veya kesintiyi yapmazsa kendi sorumluluğu doğar.
Uygulamada sık görülen sorun, borçlunun iş yeri değiştirmesi sonrasında müzekkerenin yenilenmemesidir. SGK kayıtları üzerinden yapılan periyodik kontrol, kesintinin kesintisiz sürmesini sağlar.
Şikâyet Yolunun Kısa Penceresi
İcra müdürlüğü işlemlerine karşı icra hukuk mahkemesine yapılacak şikâyet, kural olarak öğrenme tarihinden itibaren işleyen kısa bir süreye tabidir. Bir hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz sürüncemede bırakılması hâllerinde ise süresiz şikâyet mümkündür. Bu ayrım, itirazın hangi başlıkla yazılacağını belirler.
İki Taraf İçin Ayrı Kontrol Noktaları
- Alacaklı tarafında: haciz tarihi, satış talebi son günü, kıymet takdirinin tebliği ve kıymet takdirine itiraz süresi.
- Borçlu tarafında: ödeme emrinin tebliği, itiraz süresi, haczedilemezlik iddiasının ileri sürülme anı ve ihalenin feshi için öngörülen süre.
- Her iki tarafta: tebligat parçalarının usulüne uygunluğunun kontrolü ve dosya hesabının güncel dökümü.
Toparlarken
İcra takibinde kaybedilen hakların önemli bölümü, esasa ilişkin bir eksiklikten değil, geçmiş bir tarihten kaynaklanır. Dosya bazlı bir takvim tutmak ve her tebligat parçasını aldığı gün işlemek, bu riskin büyük kısmını ortadan kaldırır.
Bu içerik yol gösterici genel bilgi sunar. Takip türüne, malın niteliğine ve dosyanın aşamasına göre süreler değişebileceğinden, işlem yapmadan önce dosyanızı bir hukukçuyla değerlendirmeniz uygun olur.