Borçlu hakkında konkordato talebi gündeme geldiğinde, çalışanların ve alacaklıların en çok merak ettiği konulardan biri devam eden maaş hacizlerinin akıbetidir. Bu rehber, İİK ve HMK çerçevesinde konkordato mühleti ile maaş haczinin kesişim noktalarını ve kaçırıldığında geri dönüşü olmayan kısa süreleri konu alır.
Mühletin Takibe Etkisi Otomatik Değil, Belgelidir
Konkordato talebiyle birlikte verilen geçici ve ardından kesin mühlet, kural olarak borçluya karşı yeni takip yapılmasını ve mevcut takiplerin sürdürülmesini engeller. Ancak bu etki icra dosyasına kendiliğinden yansımaz. Mühlet kararının ilgili icra müdürlüğüne bildirilmesi ve dosyaya işlenmesi gerekir. Bildirim gecikirse, mühletten sonra yapılan kesintiler için ayrıca işlem yapılması gündeme gelir.
Maaş Haczinde Sınır ve Sıra
İcra ve İflas Kanunu, ücret üzerindeki haczi sınırlar; ücretin belirli bir bölümünden fazlası haczedilemez ve borçlunun ailesinin geçimi için gerekli kısım korunur. Birden çok haciz varsa sıra cetveline göre işlem yapılır. İşverenin, işten ayrılma veya ücret değişikliği hâlinde icra dairesini bildirim yükümlülüğü de bu sürecin parçasıdır. Nafaka alacakları bakımından ise farklı bir öncelik rejimi uygulanır.
Kısa Süreler: Şikâyet ve İtiraz
İcra hukukunda süreler gün hesabıyla işler ve çoğu bir haftalıktır. Haczin usulüne aykırı yapıldığı, kesinti oranının hatalı hesaplandığı ya da haczedilemez bir gelirin haczedildiği iddiası, icra hukuk mahkemesine şikâyet yoluyla ileri sürülür. Öğrenme tarihinin kaydı bu nedenle kritiktir:
- Bordroda kesintinin ilk göründüğü ay tespit edilmelidir.
- İcra dosyasındaki müzekkere tarihi ile işveren kaydı karşılaştırılmalıdır.
- Şikâyet dilekçesinde hangi işlemin hedef alındığı tek tek gösterilmelidir.
- Süresiz şikâyet hâlleri ile süreye tabi hâller ayrıştırılmalıdır.
Alacaklı Tarafın Zaman Yönetimi
Alacaklı bakımından mühlet dönemi pasif beklemek anlamına gelmez. Alacağın komiser nezdinde bildirilmesi, kaydın doğruluğunun kontrolü, itiraz ve toplantı takvimine uyulması gerekir. Bildirim aşamasında yapılan eksiklik, projenin oylanması ve tasdik aşamasında alacağın dikkate alınmamasına yol açabilir. Rehinli ve imtiyazlı alacak iddiaları ise ayrı bir belgelendirme gerektirir.
Mühletin Kalkması Hâlinde Ne Olur?
Konkordato talebinin reddi veya mühletin kaldırılması hâlinde durmuş takipler yeniden işlerlik kazanır ve maaş haczi kaldığı yerden devam eder. Bu geçişte, duran döneme ilişkin kesintilerin nasıl hesaplanacağı sık tartışma konusudur. Tarafların, mühletin başlangıç ve bitiş tarihlerini bordro dönemleriyle eşleştiren bir tablo tutması, sonraki uyuşmazlıkları büyük ölçüde önler.
Bu metin genel bilgi sunar. Konkordato dosyalarında her borçlunun mali yapısı ve alacaklı kompozisyonu farklı olduğundan, işlem yapmadan önce dosyaya özgü hukuki değerlendirme alınması gerekir.