Kripto varlık ya da yatırım platformu kaynaklı mağduriyetlerde iki ayrı saat aynı anda işler: paranın hareket ettiği saat ve hukuki başvuruların saati. Birincisi saatlerle, ikincisi günlerle ölçülür. 5411 ve 5549 sayılı Kanunlar, SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri ile TCK'nın 282. maddesi ekseninde bu rehber, hesap blokesi ve süre yönetimi üzerinedir.
İlk Saatler: Para Hareketini Durdurmaya Çalışmak
Transferin yapıldığı fark edildiğinde en erken adım, gönderim yapılan bankaya ve varsa aracı platforma bildirimde bulunmaktır. Bu bildirim tek başına bir bloke kararı doğurmaz; asıl etkili adım, savcılığa yapılan başvuru üzerine verilecek koruma tedbiri kararlarıdır. Bu nedenle bildirim ile suç duyurusu aynı gün içinde yapılmalıdır. Zincir üzerindeki kripto transferlerinde ise işlem geri alınamaz; buradaki hedef, varlığın bir hizmet sağlayıcıda tutulduğu ana kadar izini belgelemektir.
Kendi Hesabınız Blokelendiyse Farklı Bir Sorun
Uygulamada iki farklı senaryo karıştırılır. Birincisinde mağdur, parasının gittiği hesabın bloke edilmesini ister. İkincisinde ise kişi, bilmeden aracı konumuna düştüğü için kendi hesabı bloke edilmiştir. İkinci durumda öncelik, hesabın neden ve hangi kararla bloke edildiğinin öğrenilmesidir. Blokenin kaynağı adli bir karar mı, idari bir tedbir mi yoksa bankanın kendi risk politikası mı sorusu, izlenecek yolu tümüyle değiştirir. Adli bir karara dayanıyorsa itiraz yolu ve süresi kararın tebliği ya da öğrenilmesiyle işlemeye başlar.
Belge ve İz Envanteri
- Havale ve EFT dekontları, açıklama alanlarıyla birlikte saklanır.
- Kripto transferlerinde işlem kimliği, cüzdan adresleri ve zaman damgaları not edilir.
- Platformla yapılan tüm yazışmalar, çağrı kayıtları ve tanıtım materyalleri arşivlenir.
- Yönlendirmenin geldiği sosyal medya hesapları ve mesaj grupları kayıt altına alınır.
- Kâr vaadine ilişkin ekran görüntüleri, tarih bilgisiyle birlikte tespit ettirilir.
Ceza ve Hukuk Yollarını Birlikte Planlamak
Suç duyurusu tek başına paranın iadesini sağlamaz. Zarar tazmini için hukuk yoluna da başvurulması gerekebilir ve bu talebin tabi olduğu zamanaşımı ayrıca hesaplanmalıdır. Ceza dosyasında elde edilecek tespitler hukuk davasında delil oluşturacağı için, iki süreç arasındaki sıralama bilinçli kurulmalıdır. Ayrıca kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi halinde itiraz süresi dardır ve kaçırıldığında dosyanın yeniden açılması güçleşir.
Tebligat Adresi ve Takip Disiplini
Bu dosyalarda kararlar çoğunlukla tebligatla öğrenilir. Adres kaydının güncel olmaması, itiraz süresi işlerken haberdar olunmaması sonucunu doğurur. Dosyanın hangi savcılıkta olduğu, hangi kolluk birimine yazı yazıldığı ve bankalardan gelen cevapların tarihleri düzenli aralıklarla kontrol edilmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve bir yatırım ya da hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Para hareketinin hızlı olduğu bu dosyalarda, olayı fark ettiğiniz gün başvuru yapmanız ve bir hukukçuyla iletişime geçmeniz belirleyici olabilir.