İlamsız takip, elinde mahkeme kararı bulunmayan alacaklıya tanınmış hızlı bir yoldur. Hızının bedeli, borçlu tarafında çok kısa sürelerin işlemesidir. Maaş haczine kadar giden süreçte kaybedilen bir hafta, itiraz hakkının tamamen ortadan kalkması anlamına gelebilir.
Ödeme Emri Tebliğinden Sonra Ne İşler?
İcra ve İflas Kanunu uyarınca ilamsız takipte borçluya ödeme emri gönderilir. Borçlunun borca, imzaya veya yetkiye itirazı, ödeme emrinin tebliğinden itibaren işleyen kısa süre içinde icra dairesine yapılmalıdır. Süresinde yapılan itiraz takibi kendiliğinden durdurur. Süre geçtiğinde takip kesinleşir ve artık tartışma alacağın varlığı değil, haczin usulü olur. Bu yüzden tebliğ tarihi dosyanın en kritik verisidir.
Tebligat Gecikmesi ve Usulsüz Tebligat
Adres kayıt sistemine yapılan tebligatlarda borçlu evrakı fiilen görmeden süre işlemeye başlayabilir. Böyle durumlarda öğrenme tarihi esas alınarak usulsüz tebligat şikâyeti gündeme gelir; ancak öğrenme tarihinin de belgelenmesi gerekir. Adres değişikliğinin bildirilmemiş olması, kapıya asma şerhinin muhtevası ve mernis şerhi bu incelemenin merkezindedir.
Maaş Haczinde Sınırlar
- Maaş ve ücretlerin tamamı haczedilemez; kanun bir kısmının borçluya bırakılmasını emreder.
- Nafaka alacakları için farklı bir rejim uygulanır ve sıra bakımından öncelik taşır.
- Emekli aylıkları kural olarak korunmuştur; borçlunun açık muvafakati aranan hâller ayrıca değerlendirilir.
- İşveren, haciz müzekkeresine cevap vermek ve kesintiyi dosyaya göndermekle yükümlüdür; ihmali sorumluluk doğurur.
- Birden fazla haciz varsa sıra cetveline göre kesinti yapılır.
Kesinleşmiş Takipte Elde Kalan Yollar
- İcra mahkemesine, haczin usulüne ilişkin şikâyet yoluna başvurmak.
- Borcun olmadığının tespiti için menfi tespit; ödeme yapılmışsa istirdat davası açmak.
- Borçlunun ekonomik durumuna göre taksitlendirme talebi sunmak.
- Haczedilemezlik iddiasını, kesinti başladıktan sonra da süresinde ileri sürmek.
Alacaklı Tarafında Süre Yönetimi
Alacaklı bakımından da takvim işler. Haciz talebinin ve satış talebinin kanunda öngörülen süreler içinde yapılmaması takibin düşmesine yol açar. Dosyanın işlemsiz kalması, yenileme harcı ve yeni tebligat masrafı doğurur. Bu nedenle her dosyada haciz, satış ve yenileme tarihleri tek bir takvimde izlenmelidir.
Burada anlatılanlar genel bilgilendirmeden ibarettir. İtiraz süresinin başlangıcı, tebligatın geçerliliği ve haczedilemezlik iddiaları dosyanın somut verilerine bağlı olduğundan, ödeme emri elinize ulaştığında vakit kaybetmeden bir hukukçuya danışmanız uygun olur.