Banka hesabına erişimin aniden kapanması, çoğu kişi için sebebi belirsiz bir bildirimle başlar. Bu tür bloke uygulamalarında ilk yapılması gereken, kısıtlamanın hukuki kaynağını tespit etmektir; çünkü başvurulacak mercii ve işleyen süre tamamen bu kaynağa bağlıdır.
Blokenin Üç Farklı Kaynağı
- Adli tedbir: Soruşturma kapsamında hakim veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde savcılık kararıyla hesaplara elkonulması. Bu karara karşı itiraz yolu ve süresi ceza usul kurallarına tabidir.
- İdari nitelikli işlemler: 5549 sayılı Kanun kapsamında yürütülen inceleme ve işlemlerden doğan kısıtlamalar.
- Bankanın kendi uygulaması: 5411 sayılı Kanun ve ikincil düzenlemelerden kaynaklanan müşteri tanıma ve şüpheli işlem yükümlülükleri çerçevesinde bankanın aldığı önlemler.
İlk Adım: Kararın Kaynağını Öğrenmek
Bankalar çoğu zaman kısıtlamanın dayanağını müşteriye ayrıntılı biçimde açıklamaz. Bu nedenle şubeden yazılı bilgi talep edilmeli, adli bir tedbir söz konusuysa dosya numarası ve karar veren mercii öğrenilmelidir. Karar suretine ulaşılmadan yazılan bir itiraz dilekçesi, çoğunlukla yanlış mercie gider ve süre işlemeye devam eder. Yanlış merciye yapılan başvuru sürenin korunmasını sağlamaz.
Paranın Kaynağını Belgelemek
Aklama şüphesine dayanan dosyalarda savunmanın merkezinde, hesaba giren paranın meşru kaynağının gösterilmesi yer alır. TCK 282 kapsamındaki değerlendirme, öncül suçun varlığı ve failin bilgisi üzerinden yapıldığından, kaynak belgeleri kronolojik biçimde sunulmalıdır: maaş bordroları, satış sözleşmeleri, tapu devirleri, ticari faturalar ve vergi beyanları. Kripto varlık alım satımından doğan hareketlerde ise platform işlem geçmişi, cüzdan adresleri ve SPK düzenlemeleri kapsamındaki hizmet sağlayıcı bilgileri ayrı bir dosyada toplanmalıdır.
Blokenin Devamı Halinde Zarar Yönetimi
Kısıtlama sürerken maaş ödemeleri, kredi taksitleri ve ticari yükümlülükler işlemeye devam eder. Bu nedenle itiraz dilekçesinde yalnızca hukuka aykırılık değil, tedbirin ölçüsüzlüğü de somut biçimde gösterilmelidir. Hesaptaki tutarın şüpheli işlemle ilgisi olmayan bölümünün ayrıştırılması talebi, tedbirin tümüyle kaldırılmadığı hallerde dahi pratik sonuç doğurabilir. Aynı zamanda blokeyle ilgisiz yeni hesap hareketlerinden kaçınılması, dosyanın genişlemesini önler.
Değerlendirme
Hesap kısıtlamalarında dayanak ve merci değiştikçe süre de değişir; bu metin genel bilgilendirme sağlar. Bloke bildirimini aldığınızda kaynağını tespit ettirip itiraz süresini belirlemek üzere vakit kaybetmeden hukuki destek almanız önerilir.