Kripto varlık temelli dolandırıcılıklarda kayıp genellikle tek bir işlemle değil, güven kazanmaya dayalı bir süreç içinde küçük adımlarla gerçekleşir. Bu yapı, mağdurun harekete geçtiği anda paranın çoktan birkaç hesap ve birkaç cüzdan değiştirmiş olması sonucunu doğurur. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu, 5549 sayılı Kanun ve sermaye piyasası mevzuatındaki kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeler ekseninde ilerleyen bu rehber, banka nezdindeki itiraz sürecinin usulüne uygun yürütülmesine odaklanır.
Para izini takip edilebilir kılmak
Bankaya yapılan itirazın değeri, ilettiği bilginin somutluğuyla ölçülür. Bu nedenle başvuruda gönderim tarihleri, tutarlar, alıcı hesap ve IBAN bilgileri, varsa cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri tablo halinde sunulmalıdır. Genel nitelikte bir şikayet metni, kurum içi inceleme aşamasında ilerlemez. Platform üzerinden yapılan yatırımlarda, hesap açılışına ilişkin doğrulama kayıtları ve platformla yapılan yazışmalar da eklenmelidir.
Eşzamanlı yürütülmesi gereken adımlar
- Bankaya yazılı itiraz ve bloke talebi; başvuru numarasının kayda geçirilmesi
- Cumhuriyet başsavcılığına şikayet ve hesap hareketlerinin temini talebi
- Malvarlığı kaçırılmasını önlemek üzere ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz seçeneğinin değerlendirilmesi
- Aracı platformun faaliyet izni ve tabi olduğu mevzuatın tespiti
- Yönlendirmenin yapıldığı mesajlaşma kanallarındaki kayıtların bozulmadan saklanması
Bankanın sorumluluğu hangi hallerde tartışılır
- Olağan dışı işlem örüntüsüne rağmen ek doğrulama uygulanmaması
- Şüpheli işlem bildirimi yükümlülüklerinin gereği gibi yerine getirilmediği iddiası
- Bildirimden sonra makul sürede bloke işlemine geçilmemesi
- Hesap açılışında kimlik tespiti kurallarının uygulanmadığı haller
Bu başlıkların her biri ayrı bir ispat çalışması gerektirir; bankanın sorumluluğu kendiliğinden doğmaz, somut kusurun ortaya konması beklenir.
Usule aykırı işlem riskleri
Bu dosyalarda en sık görülen hata, tüm umudun ceza soruşturmasına bağlanması ve alacak talebi bakımından işleyen sürelerin izlenmemesidir. İkinci hata, yurt dışında kurulu platformlara karşı yetki ve tebligat sorunlarının baştan değerlendirilmemesidir. Üçüncüsü ise itiraz dilekçesinde talebin belirsiz bırakılması, yani hangi işlemin hangi gerekçeyle iade edilmesinin istendiğinin gösterilmemesidir.
Bilgilendirme
Buradaki adımlar genel bir çerçeve sunar; ödeme zincirinin yapısı, platformun statüsü ve işlemlerin gerçekleşme biçimi sonucu belirgin biçimde değiştirir. Kayıplarınıza ilişkin belgeleri tarih sırasına dizip vakit kaybetmeden hukuki değerlendirme almanız, para izinin soğumadan takip edilebilmesi bakımından önem taşır.