Kripto varlık üzerinden gerçekleşen dolandırıcılıkta dosyanın kaderi çoğu zaman ilk kırk sekiz saatte belirlenir. Paranın izlenebilirliği hızla azalır, platform kayıtları değişir, iletişim kanalları kapanır. Bu nedenle şikayet dilekçesi yazmadan önce hangi savcılığın yetkili olduğunu ve hangi tedbirin hangi anda istenmesi gerektiğini bilmek, dilekçenin hukuki gerekçesinden daha belirleyici olabilir.
Suçun İşlendiği Yer Nasıl Belirlenir
Soruşturmada yetki, kural olarak suçun işlendiği yer cumhuriyet başsavcılığına aittir. Kripto dolandırıcılığında eylem birden çok yere yayıldığı için, paranın çıktığı banka hesabının bulunduğu yer, mağdurun bulunduğu yer ve varlığın transfer edildiği hesabın bağlı olduğu yer birlikte değerlendirilir. Yanlış yere verilen şikayet reddedilmez, yetkili savcılığa gönderilir; ancak bu gönderim tedbir taleplerinde günler kaybettirir. Bu yüzden dilekçede yetkiye dayanak olan bağlantı noktası açıkça gösterilmelidir.
Şikayet Süresi Değil, Delil Süresi
TCK bakımından nitelikli dolandırıcılık şikayete bağlı bir suç değildir; ihbar üzerine resen soruşturulur. Dolayısıyla asıl baskı altı aylık şikayet süresi değil, dijital delilin ömrüdür. İşlem kayıtları, cüzdan adresleri ve yazışmaların bütünlüğü bozulmadan toplanmalıdır. Ekran görüntüsü tek başına zayıftır; kaydın alındığı cihaz, tarih ve kaynağın birlikte belgelenmesi gerekir.
İlk Aşamada İstenmesi Gerekenler
- Para transferinin yapıldığı banka hesaplarına ilişkin kayıtların istenmesi
- Yurt içi platform kullanılmışsa kullanıcı ve işlem kayıtlarının temini
- Şüpheli hesaplar bakımından el koyma ve malvarlığına yönelik tedbir talebi
- İletişim ve tanıtım materyallerinin bulunduğu internet içeriklerinin tespiti
- Mağdur sayısının çokluğu halinde dosyaların birleştirilmesi talebi
Malvarlığına yönelik tedbirler kural olarak hakim kararına bağlıdır; gecikmesinde sakınca bulunan hallerde savcılık kararının hakim onayına sunulması gerekir. Bu usul kuralına uyulmaması, sonradan tedbirin kaldırılmasına yol açar.
Aklama Boyutu ve MASAK Bağlantısı
Elde edilen değerin başka hesaplara dağıtılması, ayrı bir suç tipini gündeme getirebilir. 5549 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlü kuruluşların bildirimleri ile TCK 282 kapsamındaki değerlendirme birlikte ele alındığında, soruşturmanın kapsamı tek bir failden çıkıp organizasyona genişleyebilir. Şikayet dilekçesinde bu bağlantının kurulması, dosyanın basit bir alacak uyuşmazlığı gibi ele alınmasını önler.
Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar Gelirse
Takipsizlik kararına karşı, tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hakimliğine itiraz edilir. İtirazda yeni bir delil ya da toplanmayan bir delilin gösterilmesi gerekir; aynı iddianın tekrarı sonuç doğurmaz. Bu süre hak düşürücü niteliktedir ve kaçırıldığında dosya ancak yeni delil ortaya çıkarsa yeniden açılabilir.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır. Her dosyanın delil durumu ve yetki bağlantısı farklıdır; işlem yapmadan önce dosyanızı bir hukukçuya inceletmeniz önerilir.