Dijital varlık üzerinden gerçekleşen dolandırıcılıklarda kayıp, klasik dosyalardan farklı olarak birkaç saat içinde birden çok cüzdana dağılabilir. Bu nedenle şikâyetin içeriği kadar zamanlaması da belirleyicidir. 5411 sayılı Kanun bankacılık düzenini, 5549 sayılı Kanun aklamanın önlenmesine ilişkin bildirim rejimini, SPK tarafından yürütülen kripto varlık düzenlemeleri ise platformların statüsünü ilgilendirir; TCK ise fiilin cezai boyutunu belirler.
Şikâyet Dilekçesinin Omurgası
Savcılık aşamasında dosyanın hızlanması, talebin ne kadar somut olduğuna bağlıdır. Dilekçede şu unsurların bulunması işlemleri kolaylaştırır:
- Olayın saat bazında kronolojisi ve ilk temasın kurulduğu kanal
- Gönderim yapılan cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri
- Banka transferi varsa alıcı hesap ve dekont bilgileri
- Platformun adı, kullanıcı hesabı ve yazışma kayıtları
- Vaat edilen getiriye ilişkin tanıtım metinleri ve grup mesajları
Blokaj ve Tespit Taleplerinin Erken Yapılması
Dilekçede yalnızca cezalandırma değil, malvarlığına yönelik koruma taleplerinin de yer alması gerekir. Hesaplar üzerinde tedbir, platform nezdindeki bakiyenin tespiti ve ilgili kuruluşlardan kayıt istenmesi talepleri açıkça yazılmalıdır. Talep genel bırakıldığında, işlemler zincir üzerinde ilerledikçe iz sürmek zorlaşır. Mağdur sayısı fazlaysa dosyaların birleştirilmesi talebi de sürecin bütünlüğü açısından önemlidir.
Zincir Üzerindeki İzin Belgelenmesi
Blok zinciri kayıtları herkese açık olsa da dosyaya sunulan çıktının okunabilir ve doğrulanabilir olması gerekir. İşlem kimliği, tarih ve tutar bilgisini içeren çıktılar alınmalı; ara cüzdanlar üzerinden yapılan aktarımlar sıralı biçimde gösterilmelidir. Merkeziyetsiz uygulamalar üzerinden yapılan dönüşümler varsa, bu adımların da açıklanması nedensellik bağını güçlendirir.
Paralel Yürüyen Hukuk Yolu
Ceza soruşturması ile birlikte, uğranılan zararın tazmini için hukuk yoluna başvurulması ayrı bir süreçtir ve kendi zamanaşımına tabidir. Ceza dosyasındaki delillerin beklenmesi bazen doğru bir tercih olsa da, tazminat talebinin süresini geçirmemek için takvim ayrı tutulmalıdır. Yurt dışı merkezli platformlarda yetki ve uygulanacak hukuk tartışması ayrıca değerlendirilir.
Sık Yapılan Hatalar
- Kayıp büyümesin diye ek ödeme yapılması
- Yazışmaların ve uygulama hesabının silinmesi
- Şikâyetin yalnızca sonuçla sınırlı, adres bilgisi olmadan verilmesi
- Aynı olay için farklı yerlerde dağınık başvurular yapılması
Bu açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir. Her dosyada işlem izleri ve platformun hukuki statüsü farklı olduğundan, kayıtların saklama süresi dolmadan hukuki destek alınması sürecin seyrini etkileyebilir.