Banka hesabınıza veya kripto varlık hesabınıza bloke konulduğunda ilk tepki genellikle bankayı aramak olur; oysa çözüm çoğu zaman bankada değildir. Blokenin dayanağı idari bir tedbir mi, yoksa bir soruşturma kapsamında verilmiş adli bir karar mı olduğu belirlenmeden atılacak her adım zaman kaybıdır. Bu ayrım, hangi mercie hangi süre içinde başvurulacağını da doğrudan belirler.
Önce Blokenin Kaynağını Tespit Etmek
5549 sayılı Kanun kapsamında yürütülen inceleme süreçleriyle, bir ceza soruşturmasında verilen elkoyma kararları farklı hukuki rejimlere tabidir. Birincisinde idari bir tedbir ve bunun kendi denetim yolu, ikincisinde ise hâkim kararına karşı ceza muhakemesi mevzuatındaki itiraz yolu söz konusudur. Bankadan alınacak yazılı bilgi, çoğu zaman yalnızca tedbirin varlığını gösterir; dayanağın öğrenilmesi için ilgili mercie yazılı başvuru yapılması gerekir. Bu başvuru aynı zamanda öğrenme tarihini belgelendirir ve itiraz süresi tartışmasında lehinize kayıt oluşturur.
Paranın İzini Kendi Lehinize Kurmak
Aklama iddialarında merkezî soru tek bir cümleyle özetlenir: bu varlık nereden geldi. Türk Ceza Kanunu'nun 282. maddesi, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerinin aklanmasını yaptırıma bağlar; dolayısıyla savunmanın ekseni, varlığın öncül suçla bağının bulunmadığını göstermektir. Bunun için hazırlanacak dosya şu halkaları eksiksiz içermelidir:
- Gelirin doğduğu kaynağa ilişkin sözleşme, fatura veya beyanname
- Bankacılık kanalıyla yapılan transferlerin dekont zinciri
- Kripto varlıklarda cüzdan adresleri, işlem kimlikleri ve platform işlem dökümleri
- Nakit girişleri varsa bunların hangi işleme dayandığını gösteren belgeler
- Üçüncü kişilerden gelen ödemelerde aradaki hukuki ilişkinin yazılı dayanağı
Kripto Varlıklarda Ek Katman
Sermaye piyasası mevzuatı kapsamında kripto varlık hizmet sağlayıcılarına getirilen düzenlemeler, müşteri tanıma ve işlem izleme yükümlülüklerini ağırlaştırmıştır. Bu durum bir yandan blokenin daha hızlı uygulanmasına yol açarken, diğer yandan savunma tarafına da güçlü bir veri kaynağı sunar: platform kayıtları, işlem zamanları ve zincir üzerindeki hareketler teknik olarak doğrulanabilir niteliktedir. Zincir analizi raporunun, uzmanlık gerektiren bir teknik değerlendirme olarak dosyaya sunulması, iddianın soyut kalmasını önler.
Bankacılık Mevzuatının Devreye Girdiği Noktalar
5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamındaki müşteri ilişkileri, hesabın kapatılması, sınırlandırılması ve bilgi taleplerine ilişkin uygulamalar blokeden bağımsız sonuçlar doğurabilir. Hesabın kullanımına getirilen kısıtlamanın bloke ile aynı şey olmadığı, itiraz dilekçesinde ayrıca vurgulanmalıdır; aksi hâlde talep konusu belirsiz kalır.
Süre Yönetiminde Üç Kural
- Öğrenme tarihini yazılı bir belgeye bağlayın
- İtiraz dilekçesini belge toplamayı beklemeden verin, ek belgeleri sonradan sunun
- Aynı varlığa ilişkin idari ve adli süreçleri ayrı takvimlerde izleyin
Buradaki değerlendirmeler genel niteliktedir. Blokenin dayanağı, tutar ve işlem geçmişi sonucu tümüyle değiştirebileceğinden, hesabınıza tedbir uygulandığını öğrendiğiniz gün bir meslek mensubuyla görüşmeniz uygun olur.