İcra dosyalarında borçlu tarafın en sık yaptığı hata, her uyuşmazlığı tek bir başvuru türüyle çözmeye çalışmaktır. Oysa takibin dayanağına yönelik itiraz ile icra dairesinin işlemine yönelik şikâyet farklı mercilere, farklı sürelere ve farklı sonuçlara bağlıdır. Bu ayrımın kaçırılması, esasen haklı bir talebin hiç incelenmemesine yol açar.
İtiraz mı, Şikâyet mi?
- İtiraz: borcun varlığına, miktarına veya imzaya yöneliktir ve ödeme emrinin tebliğine bağlı süre içinde yapılır.
- Şikâyet: icra dairesinin yaptığı işlemin kanuna aykırı olduğu iddiasına dayanır ve icra mahkemesine yöneltilir.
- Süresiz şikâyet: kamu düzenine aykırılık veya hakkın yerine getirilmemesi gibi hâllerde süre koşulu aranmaz.
Genel haciz yolunda ödeme emrine itiraz takibi durdurur; kambiyo senetlerine mahsus yolda ise sonuç farklıdır. Bu nedenle ilk adım, elinizdeki ödeme emrinin hangi takip yoluna ait olduğunu belirlemektir.
Elektronik Haciz Uygulandığında
Banka hesaplarına konulan elektronik haciz, çoğu zaman borçlunun haberi olmadan uygulanır ve maaş, emekli aylığı ya da nafaka gibi haczedilemeyen veya sınırlı olarak haczedilebilen kalemleri de kapsayabilir. Böyle bir durumda yapılması gereken, hesabın niteliğini gösteren belgeyle birlikte icra dairesine başvurarak kısmi kaldırma talep etmek, sonuç alınamazsa icra mahkemesine gitmektir. Maaş hesabında yasal sınırı aşan kesinti yapılması, en sık karşılaşılan hukuka aykırılık başlıklarındandır.
Üçüncü Kişilerin Durumu
Haczedilen malın borçluya değil üçüncü kişiye ait olduğu ileri sürülüyorsa, istihkak prosedürü işletilir. Bu yol da kendi süresine tabidir ve mülkiyeti gösteren belgelerin haciz tarihinden önceki bir tarihi taşıması beklenir. Haciz sonrasında düzenlenen belgeler, muvazaa tartışmasını doğurur.
Satış Aşamasındaki Kontroller
- Kıymet takdiri raporunun tebliğ tarihi ve buna karşı başvuru süresi kaydedilir.
- Rapordaki değer, taşınmazın imar durumu ve emsal verileriyle karşılaştırılır.
- Satış ilanının usulüne uygun tebliğ edilip edilmediği denetlenir.
- İhale sonrası feragat, ihalenin feshi ve şikâyet yolları için süreler ayrı izlenir.
- Borç ödendiyse hacizlerin kaldırılması talebi yazılı olarak yapılır.
Kıymet takdirine süresinde itiraz edilmemesi, satışın düşük bedelle gerçekleşmesi riskini büyütür. İhale bedeli ile gerçek değer arasındaki fark, satış tamamlandıktan sonra çok daha zor tartışılır.
Alacaklı Tarafın Zaman Yönetimi
Alacaklı bakımından da takibin belirli aşamalarında işlem yapılmaması dosyanın işlemden kaldırılmasına veya haczin kalkmasına yol açabilir. Haciz talebi, satış talebi ve yenileme işlemleri için tanınan süreler tek çizelgede izlenmelidir.
Bu rehber genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; takibin türü, dayanak belge ve haczin kapsamı izlenecek yolu değiştirir. Hesabınıza haciz uygulandığını öğrendiğinizde süreler kısa olduğundan, gecikmeden hukuki destek almanız önerilir.