Hesabına bloke konulduğunu öğrenen kişi çoğu zaman muhatabın banka olduğunu düşünür ve haftalarca şube yazışmasıyla vakit kaybeder. Oysa 5411 ve 5549 sayılı kanunlar ile ceza muhakemesi hükümleri çerçevesinde uygulanan tedbirlerde gerçek muhatap her zaman banka değildir. Doğru kapıyı belirlemek, blokenin kaldırılmasında en kritik ilk karardır.
Blokenin Kaynağını Tespit Etmek
Hesap üzerindeki kısıtlama farklı kaynaklardan doğabilir: bankanın kendi risk politikası gereği uyguladığı geçici işlem kısıtı, şüpheli işlem bildirimine bağlı idari süreç, savcılık talimatı veya hakimlik kararına dayanan el koyma ya da malvarlığının dondurulması tedbiri. Her birinin kaldırılma usulü ayrıdır. Bu nedenle atılacak ilk adım, bankadan kısıtlamanın hukuki dayanağının ve varsa karar merciinin yazılı olarak öğrenilmesidir.
Bankaya Başvurunun Sınırı
Bankaya yapılan başvuru, yalnızca bankanın kendi kararına dayanan kısıtlarda sonuç doğurabilir. Adli bir karara dayanan blokelerde banka, kararı uygulamakla yükümlü olduğundan kendiliğinden kaldıramaz. Bu ayrımı bilmeden yürütülen yazışmalar, itiraz süresinin sessizce tükenmesine yol açar. Kripto varlık hizmet sağlayıcıları ve ödeme kuruluşları nezdindeki kısıtlamalarda da aynı ayrım geçerlidir.
Adli Karara Dayanan Blokede İzlenecek Yol
- Karar örneği ve dosya numarası temin edilir.
- Kararı veren merci (savcılık, sulh ceza hakimliği veya mahkeme) netleştirilir.
- İtiraz, kararı veren mercie sunulmak üzere yetkili hakimliğe yöneltilir.
- İtiraz dilekçesinde, bloke edilen tutarın kaynağı belgelerle gösterilir.
- Ret halinde bir üst mercie başvuru takvimi önceden hazırlanır.
Paranın Meşru Kaynağını Gösteren Belge Seti
Bu dosyalarda savunmanın gücü, iddianın reddedilmesinden değil paranın izinin sürülebilir olmasından gelir. Aşağıdaki belgeler tarih sırasıyla dizildiğinde, hesabın hangi işlemle beslendiği görünür hale gelir:
- Maaş bordroları, kira gelirleri veya ticari faaliyet gelir belgeleri.
- Satış sözleşmeleri, fatura ve tapu devir kayıtları.
- Kripto varlık alım satım geçmişi ve platform ekstreleri.
- Vergi beyannameleri ve varsa mali müşavir raporu.
- Üçüncü kişilerden gelen transferlerde, transferin sebebini gösteren yazışma.
Yanlış Mercie Yönelmenin Gerçek Maliyeti
Bloke süreçlerinde gecikme, sadece paraya erişimi değil ticari itibarı da etkiler; ödeme yükümlülükleri aksar, karşılıksız çek veya temerrüt riski doğar. Tüketici hakem heyeti gibi bu uyuşmazlık türüne hiç uygun olmayan mercilere yapılan başvurular ise dosyayı ilerletmediği gibi, sürecin doğru kanalda başlamasını da geciktirir. Kaynağı belirlemeden dilekçe yazmak, en pahalı hatadır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; her blokenin dayanağı ve kaldırılma usulü dosyaya göre değişir. Hesap kısıtlaması öğrenildiği anda, karar örneğinin temini ve itiraz süresi bakımından hukuki destek almanız önerilir.