İcra takibinde borçlunun yaptığı hataların neredeyse tamamı ilk hafta içinde gerçekleşir. İİK ve HMK çerçevesinde bu aşamada iki farklı merci vardır ve ikisi aynı binada bulunsa da görevleri birbirinden tamamen ayrıdır: icra dairesi ve icra mahkemesi. Dilekçenin yanlış kapıya verilmesi, itirazın hiç yapılmamış sayılmasına yol açabilir.
İtiraz Nereye, Ne Zaman Yapılır?
İlamsız takipte ödeme emrine itiraz, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde ve takibin yapıldığı icra dairesine yapılır. Bu itiraz takibi kendiliğinden durdurur. Aynı süre içinde mal beyanında bulunma yükümlülüğü de doğar. İtirazın mahkemeye verilmesi, sürenin dolmasına kadar daireye ulaşmadığı takdirde borçluyu korumaz. Kambiyo senetlerine özgü takipte ise itiraz usulü ve merci farklıdır; bu takip türünde itirazın icra mahkemesine yöneltilmesi gerekir.
İmzaya İtiraz ile Borca İtirazın Ayrılması
Borca itirazda borcun varlığı veya miktarı reddedilir. İmzaya itirazda ise senet altındaki imzanın borçluya ait olmadığı ileri sürülür ve bu itirazın açıkça ve ayrıca yapılması gerekir. İmzaya itiraz edilmediği takdirde imza ikrar edilmiş sayılır. Yetkiye itiraz da esasa ilişkin itirazla birlikte ve aynı dilekçede ileri sürülmelidir; sonradan eklenmesi mümkün değildir.
Takibin Devamı İçin Alacaklının İki Yolu
- İtirazın kaldırılması: elinde İİK'nın aradığı nitelikte belge bulunan alacaklı icra mahkemesine başvurur.
- İtirazın iptali: alacaklı genel mahkemede dava açarak alacağını ispatlar.
- İki yolun süreleri ve sonuçları farklıdır; icra inkar tazminatı talebi bakımından da ayrışırlar.
Mal Beyanının Sanıldığından Ağır Sonuçları
Mal beyanı yalnızca bir form değildir. Süresinde beyanda bulunmamak, gerçeğe aykırı beyan vermek veya sonradan edinilen malvarlığını bildirmemek ayrı yaptırımlara bağlanmıştır. Beyanın kapsamına taşınır ve taşınmazların yanı sıra alacaklar, banka hesapları ve üçüncü kişilerdeki haklar da girer. Haczedilemeyecek mallara ilişkin iddia ise beyanla değil, şikayet yoluyla icra mahkemesine taşınır.
Merci Ayrımını Özetleyen Sıra
- Ödeme emrine itiraz ve mal beyanı: icra dairesi.
- Kambiyo takibinde itiraz ve şikayet: icra mahkemesi.
- Memur işleminin usulsüzlüğü iddiası: şikayet yoluyla icra mahkemesi.
- İtirazın kaldırılması: icra mahkemesi.
- İtirazın iptali ve menfi tespit: genel mahkeme.
İlk Yedi Günde Yapılacaklar
Tebliğ tarihi zarf üzerinden doğrulanır, tebligatın usulüne uygunluğu kontrol edilir, takip dosyası incelenerek dayanak belge görülür ve itiraz sebepleri tek dilekçede toplanır. Usulsüz tebligat iddiası varsa bunun da ayrı bir usulü olduğu unutulmamalıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; takip türü ve dayanak belge, izlenecek yolu tümüyle değiştirir. Süreler çok kısa olduğundan, ödeme emri tebliğ edildiği gün hukuki destek almanız güvenlidir.