Hesabın aniden kullanılamaz hâle gelmesi, çoğu kişi için sürecin nereden başladığını bilmeden yaşanan bir belirsizliktir. Blokenin kaynağının doğru tespit edilmesi, hem hangi mercie başvurulacağını hem de hangi sürenin işlediğini belirler. Bu rehber, banka nezdindeki adımlar ile yargısal itirazın birlikte yürütülmesini ele alır.
İlk Soru: Blokenin Kaynağı Nedir
Uygulamada birbirinden çok farklı üç durum aynı isimle anılır: bankanın 5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamındaki kendi risk kararı, 5549 sayılı Kanun kapsamında yürütülen şüpheli işlem süreci ve savcılık talebiyle verilen elkoyma kararı. Üçünün itiraz yolu ve süresi aynı değildir. Bu nedenle ilk yapılacak iş, bankadan blokenin dayanağının yazılı olarak sorulmasıdır.
Yargısal Karara Karşı İtirazda Süre
Malvarlığına elkoyma bir hâkim veya mahkeme kararına dayanıyorsa, karara karşı itiraz süresi kararın öğrenilmesi ya da tebliği ile işlemeye başlar ve kısadır. Bu süre kaçırıldığında blokenin kaldırılması için yeni bir talep yolu kullanılabilse de, ilk itirazın sağladığı hızlı inceleme imkânı kaybedilir. Dosyada TCK 282 kapsamında bir isnat bulunması hâlinde, paranın kaynağının hukuka uygunluğunu gösteren belgeler itiraz dilekçesinin merkezine konulmalıdır.
Paranın Kaynağını Gösteren Dosya
- Gelirin kaynağını gösteren maaş, kira veya ticari kazanç belgeleri
- Karşı taraf ile aradaki sözleşme ve fatura zinciri
- Kripto varlık işlemlerinde platform işlem geçmişi ve cüzdan kayıtları
- Havale ve EFT açıklamalarının işlem tarihleriyle eşleştirilmiş dökümü
- Vergi beyanları ile hesap hareketlerinin uyumunu gösteren tablo
Kripto Varlık İşlemlerinde Ek Katman
Kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin sermaye piyasası düzenlemeleri, platformların müşteri tanıma ve kayıt yükümlülüklerini ağırlaştırmıştır. Bu kayıtlar bloke dosyasında iki yönlü çalışır: bir yandan şüphenin kaynağı olabilir, diğer yandan paranın izini gösteren en güçlü delildir. Platformdan alınacak işlem raporunun erken talep edilmesi önemlidir.
Adım Sıralaması
- Bankadan blokenin dayanağı ve tarihi yazılı olarak istenir.
- Karar tebliğ edilmişse itiraz süresinin son günü hemen takvime işlenir.
- Paranın kaynağına ilişkin belgeler kronolojik bir dosyada birleştirilir.
- İtiraz dilekçesinde blokenin ölçülülüğü ve kısmi çözüm talebi ayrıca ileri sürülür.
- Ret hâlinde soruşturmanın seyri izlenerek yeni talep zamanı belirlenir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Blokenin dayanağı ve dosyanın aşaması itiraz yolunu tümüyle değiştirebileceğinden, süre işlemeye başlamadan bir hukukçuyla görüşmeniz önemlidir.