Hesabına erişemeyen kişinin bankadan aldığı yanıt çoğu zaman tek cümledir. Oysa bu cümle hukuken tek bir işleme karşılık gelmez. Blokenin kaynağı idari nitelikte bir askıya alma kararı, savcılık talebiyle verilmiş bir el koyma kararı veya bankanın kendi risk politikası gereği uyguladığı bir kısıtlama olabilir. Hangi mercie başvurulacağı tamamen bu ayrıma bağlıdır ve ayrım yapılmadan yazılan dilekçe genellikle sonuç doğurmaz.
Blokenin Kaynağını Tespit Etmek
İlk adım, kısıtlamanın dayanağını yazılı olarak öğrenmektir. 5411 sayılı Kanun kapsamındaki bankacılık mevzuatı ile 5549 sayılı Kanunun öngördüğü yükümlülükler farklı işlem tipleri doğurur. Kurum bazen kararın içeriğini paylaşamaz; bu durumda dosyanın hangi savcılıkta ve hangi soruşturma numarasıyla yürüdüğü bilgisi talep edilmelidir. Kripto varlık hizmet sağlayıcıları bakımından tablo benzerdir: SPK düzenlemeleri çerçevesindeki yükümlülükler ile adli tedbirler birbirine karıştırılmamalıdır.
Üç Farklı Blokenin Üç Farklı Muhatabı
- Adli el koyma: karar mercii hâkimlik veya mahkemedir; itiraz da bu karara karşı kendi usulü içinde yapılır.
- İdari nitelikli askıya alma: işlemin idari niteliği tespit edildiğinde idari yargı yolu gündeme gelir.
- Kurumun kendi sözleşmesel kısıtlaması: muhatap doğrudan bankadır; sonuç alınamazsa genel hukuk mahkemelerinde talep ileri sürülür.
Aklama şüphesine dayalı soruşturmalarda TCK 282 kapsamındaki suçlamanın gündeme gelmesi dosyanın ceza boyutunu ağırlaştırır. Bu ihtimalde savunma yalnızca hesabın açılmasına odaklanmamalı, paranın kaynağını belgeleyen bir anlatım kurulmalıdır.
Paranın İzlenmesi Savunmanın Neresinde
Blokeye konu tutarın nereden geldiğini adım adım gösteren bir akış tablosu, dilekçenin en güçlü ekidir. Bu tabloda her transferin tarihi, karşı taraf bilgisi, dayanak belgesi ve ticari gerekçesi yer almalıdır. Kripto işlemleri söz konusuysa platform ekstreleri ile banka kayıtları arasındaki eşleşme ayrıca gösterilmelidir; iki kaynağın uyuşmadığı tek bir kalem dosyanın tamamına gölge düşürebilir.
Mercii Hatasının Yarattığı Zincir
Yanlış makama yapılan başvuru, blokenin sürdüğü her gün için ayrıca zarar doğurur. Ticari faaliyeti duran şirketlerde bu zarar hızla büyür. Bu nedenle başvuru öncesinde kararın niteliğine ve itiraz merciine ilişkin tereddüt giderilmeli, gerekirse hem adli hem idari yolun süreleri paralel biçimde takvime işlenmelidir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Bloke dosyalarında her olayın kendi belge düzeni ve soruşturma dinamiği bulunduğundan, adım atmadan önce dosyanın bütünüyle incelenmesi ve profesyonel destek alınması önerilir.