Kripto varlık vaadiyle yürütülen dolandırıcılıklarda paranın izi genellikle bir banka hesabından çıkar ve birkaç adımda kaybolur. Mağdurun önünde ise aynı anda birden fazla kapı vardır: bankanın kendi itiraz mekanizması, savcılık şikâyeti ve tazminat davası. Bu kapıların sırasını karıştırmak, hem bloke şansını hem de zamanı tüketir.
Bankaya Yapılan İtirazın Hukuki Değeri
5411 sayılı Kanun kapsamında faaliyet gösteren bankalar ile ödeme hizmeti sağlayıcılarının işlem itirazlarına ilişkin kendi iç süreçleri vardır. Bu itiraz bir dava değildir; ancak itirazın yazılı yapılmış ve kayıt altına alınmış olması, sonraki aşamada bankanın özen yükümlülüğü tartışmasında belirleyici olur. Sözlü çağrı merkezi başvurusuyla yetinilmesi, ilerleyen aylarda ispat açığı doğurur. İtiraz dilekçesinde işlem tarih ve saatleri, alıcı hesap bilgileri ve şüpheli işlem gerekçesi açıkça yazılmalıdır.
Savcılık Şikâyeti ve Malvarlığına Yönelik Talepler
Şikâyet, dolandırıcılık fiili yönünden Cumhuriyet başsavcılığına yapılır. Aklama boyutu bulunan dosyalarda TCK'nın 282. maddesi ve 5549 sayılı Kanun kapsamındaki bildirim yükümlülükleri gündeme gelir. Dilekçede yalnızca şikâyetle yetinilmemeli, para akışının izlenmesi ve alıcı hesaplara yönelik koruma tedbiri talebi ayrıca ileri sürülmelidir. Bu talebin gecikmesi hâlinde varlıklar zincirleme transferlerle takip edilemez hâle gelir.
Platformun Statüsü Yargı Yolunu Değiştirir
Yatırımın yapıldığı yapının hukuki niteliği, izlenecek yolu belirler:
- SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri kapsamında faaliyet izni bulunan bir kuruluş mu?
- İzinsiz faaliyet yürüten, yalnızca sosyal medya üzerinden ulaşılan bir yapı mı?
- Yurt dışında kurulu bir platform mu; tebligat ve yetki bakımından bağlantı noktası var mı?
- Aracı olarak Türkiye'deki bir gerçek kişinin hesabı mı kullanılmış?
İzinsiz faaliyet söz konusuysa idari bildirim yolları da işletilebilir; ancak bu, bireysel zararın tazmini anlamına gelmez.
Tazminat Talebinde Görev ve Yetki
Zararın tazmini için açılacak dava, muhataba göre farklı mahkemede görülür. Talep bankaya yöneltiliyor ve müşteri tüketici sıfatı taşıyorsa tüketici merciine, doğrudan faile yöneltiliyorsa haksız fiil hükümlerine göre genel görevli mahkemeye gidilir. Ticari işletme hesabından yapılan transferlerde ticari dava niteliği tartışılır. Yetki bakımından davalının yerleşim yeri ile zararın doğduğu yer birlikte değerlendirilmelidir.
Kayıt Toplama Sırası
- Hesap hareketleri ve transfer dekontları eksiksiz temin edilir.
- Platformla yapılan tüm yazışmalar ve tanıtım materyalleri tarihli olarak saklanır.
- Cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri liste hâlinde çıkarılır.
- Bankaya yazılı itiraz sunulur ve kayıt numarası alınır.
- Savcılık şikâyetiyle birlikte koruma tedbiri talep edilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; işlem akışınız ve platformun statüsü izlenecek yolu değiştirir. Varlıkların izlenebilirliği hızla azaldığından, kaybı fark ettiğiniz anda hukuki destek almanız önerilir.