Banka hesabına veya kripto varlık platformundaki bakiyeye erişimin aniden kapanması, çoğu kullanıcının ilk refleksini yanlış yöne çevirir: bankaya dilekçe verilir, müşteri hizmetleriyle yazışılır, kuruma başvurulur. Oysa bu tür kısıtlamaların hukuki kaynağı ve dolayısıyla itirazın adresi başka yerdedir. Kısıtlamanın hangi işlemden doğduğu tespit edilmeden yapılan her başvuru, yalnızca süre tüketir.
Önce Teşhis: Kısıtlamayı Kim Koydu?
Uygulamada birbirine karıştırılan üç farklı durum vardır. Birincisi, 5549 sayılı Kanun çerçevesinde şüpheli işlem bildirimi sonrası işlemin geçici olarak ertelenmesidir. İkincisi, yürütülen bir soruşturma kapsamında verilen el koyma kararıdır. Üçüncüsü ise bankanın kendi iç risk politikası gereği uyguladığı sınırlamadır. Bu üçünün itiraz yolu aynı değildir; bu nedenle ilk yapılacak iş, banka veya platformdan kısıtlamanın dayanağını ve varsa karar tarihini yazılı olarak istemektir.
El Koyma Kararına İtiraz
Taşınmazlara, hak ve alacaklara el koyma niteliğindeki kararlar hâkim kararına dayanır ve bu kararlara karşı CMK'daki itiraz yolu işletilir. İtiraz, kararı veren mercie sunulur ve inceleme kanunda gösterilen merci tarafından yapılır. Dilekçenin savcılığa hitaben yazılması ya da doğrudan üst mahkemeye gönderilmesi, itirazın süresinde yapılmamış sayılmasına yol açabilir. MASAK bir yargı mercii olmadığından, el koyma kararının kaldırılması istemi bu birime yöneltilerek sonuç alınamaz.
Soruşturma Hattında Konum Almak
Bloke çoğu kez kişinin haberi olmadığı bir soruşturmanın yansımasıdır. Bu nedenle dosyaya müdahil olmadan yürütülen her girişim eksik kalır. İzlenecek makul sıra şudur:
- Kısıtlamanın dayanağı ve karar bilgisi yazılı olarak temin edilir.
- İlgili savcılıkta soruşturma dosyası bulunur ve kısıtlama kararı varsa incelenir.
- Hesaba giren tutarların kaynağını gösteren belge seti hazırlanır.
- Süresi içinde itiraz dilekçesi, doğru mercie sunulur.
Kaynak İspatı: Savunmanın Omurgası
Bu dosyalarda tartışma çoğunlukla paranın nereden geldiği üzerinedir. Maaş bordroları, ticari faturalar, tapu ve araç satış belgeleri, borsa veya platform işlem dökümleri ile vergi beyanları arasındaki tutarlılık, itirazın kabul edilebilirliğini doğrudan etkiler. Dökümlerin dağınık ve tarihsiz sunulması, aklama şüphesini güçlendiren bir unsura dönüşebilir. Kripto varlıklarda ayrıca cüzdan adresleri ile hesap arasındaki geçiş zinciri belgelenmelidir.
Sık Yapılan Merci Hataları
- El koyma kararına karşı bankaya dilekçe vermek
- Ceza dosyasına ait talebi idari yargıda ileri sürmek
- İtiraz süresini, blokenin fiilen fark edildiği tarihten başlatmak
- Ticari faaliyet açıklamasını belge desteği olmadan sunmak
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Kısıtlamanın hukuki dayanağı, dosyanın aşaması ve isnat edilen fiil izlenecek yolu tümüyle değiştirebileceğinden, işlem yapmadan önce ceza hukuku alanında çalışan bir avukattan destek almanız yerinde olur.