Elektronik para ve ödeme hizmetleri üzerinden gerçekleşen mağduriyetlerde dosyanın gücü, anlatının akıcılığından değil para akışının belgelenebilirliğinden gelir. 5411 sayılı kanun bankacılık faaliyetlerini, 5549 sayılı kanun suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesine ilişkin yükümlülükleri düzenler. TCK 282 kapsamındaki aklama suçu ile Sermaye Piyasası Kurulunun kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri de aynı dosyada karşımıza çıkabilir.
Para akışını tek bir zaman çizgisine oturtmak
Delil paketlemesinin ilk adımı, her transferin tarih, saat, tutar, gönderen ve alan hesap bilgisiyle tek bir tabloya yazılmasıdır. Aynı tabloya, transferin hangi iletişim kanalındaki hangi mesaj üzerine yapıldığı da eklenmelidir. Bu eşleştirme yapılmadığında, kayıtlar teknik olarak doğru ama hukuken anlamsız bir yığına dönüşür.
Hangi kurumdan hangi kayıt istenir
Banka hesap ekstresi ödeme emrinin verildiği anı gösterir; ödeme kuruluşu kayıtları ise fonun hangi cüzdana geçtiğini ortaya koyar. Karşı hesabın kime ait olduğu, hesap açılışında alınan kimlik ve adres bilgileri ile tespit edilir. Talep yazılarında hangi tarih aralığının ve hangi hesap numarasının istendiğinin açıkça belirtilmesi, cevabın kullanılabilir olmasını sağlar.
Kripto işlemlerinde adres ve işlem kimliği
Kripto varlık transferlerinde ekran görüntüsü yerine işlem kimliği ve cüzdan adresi esas alınmalıdır. Bu veriler zincir üzerinde doğrulanabilir olduğundan, karşı tarafın inkârını güçleştirir. Platformdan çekim yapılmışsa, çekim talebinin sistemde oluşturulduğu an ile transferin gerçekleştiği an ayrı ayrı kaydedilmelidir.
Gecikmenin doğurduğu somut kayıp
- Fon başka hesaplara dağıtıldıkça geri alma ihtimali hızla azalır.
- Koruma tedbiri talepleri, hesabın hâlâ bakiye taşıdığı dönemde anlam kazanır.
- Şikâyet ve ihtarnamelerin geç tebliği, karşı tarafa hazırlık zamanı tanır.
- Kurumların kayıt saklama süreleri sınırsız değildir.
Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirme amacı taşır. Finansal uyuşmazlıklarda idari başvuru, hukuk davası ve ceza şikâyeti farklı takvimlerle yürüdüğünden, hangi adımın önce atılacağını bir hukukçuyla planlamanız önerilir.