Ödeme kuruluşları ve elektronik para kuruluşları üzerinden geçen işlemler, klasik banka havalesine göre daha karmaşık bir iz bırakır: para birden fazla hesap arasında kısa sürede hareket eder, kayıtlar farklı kurumlarda tutulur. Bu nedenle 5411, 5549 ve SPK kripto varlık düzenlemeleri ekseninde yürüyen dosyalarda delil paketleme, teknik olduğu kadar usuli bir konudur.
Para İzini Baştan Sona Çıkarmak
Delil paketlemenin ilk adımı, paranın çıktığı andan son görüldüğü ana kadar kesintisiz bir zincir kurmaktır. Zincirdeki her halka için ayrı bir kayıt gerekir:
- Gönderen hesabın dekontu, işlem referans numarası ve tam zaman bilgisi
- Aracı ödeme kuruluşuna ait işlem kimliği ve varsa sanal hesap numarası
- Alıcı hesabın unvanı ile IBAN bilgisinin göründüğü ekran kaydı
- Kripto varlık söz konusuysa cüzdan adresi, işlem kimliği ve transfer zamanı
- İşlemi tetikleyen yazışmalar: mesaj, e-posta ve arama kayıtları
Zaman Bilgisi Neden Bu Kadar Önemli
Kurumlar arası mutabakatta işlemler saniye düzeyinde eşleştirilir. Sadece tarih içeren bir kayıt, aynı gün yapılan çok sayıda işlem arasından ilgili olanı ayırmaya yetmeyebilir. Bu nedenle her belgede saat ve referans numarası aranmalı; ekran görüntüsü alınırken zaman bilgisinin çerçeveye girmesine dikkat edilmelidir.
Hangi Kapıya Vurmalı
Uygulamadaki en maliyetli hata, tek bir başvuruyla her sonucu almayı beklemektir. Oysa kanallar birbirinden ayrıdır: bir kuruluşun faaliyet izni ve müşteri işlemlerine ilişkin denetim ile suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesine ilişkin ihbar mekanizması ayrı çalışır; TCK 282 kapsamındaki fiiller bakımından ise adli süreç işler. Hesap üzerindeki tedbir ve iade talepleri de kendi usulüne tabidir. Talebin niteliği ayrıştırılmadan yapılan başvuru, ilgili kuruma yönlendirilene kadar günler kaybettirir; bu sırada bakiye taşınmış olabilir.
Aciliyet Sıralaması
- Bakiyenin bulunduğu hesaba yönelik koruma talebi en öne alınır.
- Kayıtların saklama süresi dolmadan kurum kayıtlarının istenmesi sağlanır.
- Yazışmalar ve reklam materyalleri, silinme ihtimaline karşı hemen dışa aktarılır.
- Zarar hesabı, anapara ve masraflar ayrı satırlarda gösterilerek sayısallaştırılır.
Dosyayı Okunur Hâle Getirmek
Yüzlerce sayfalık ham ekran görüntüsü, iyi hazırlanmış iki sayfalık bir akış şemasından daha az iş görür. Delil paketi hazırlanırken her belgeye sıra numarası verilmeli, hangi iddiayı desteklediği tek cümleyle açıklanmalı ve para akışı tablo hâlinde özetlenmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. İşlemin yapıldığı kuruluşun statüsü ve varlığın türü izlenecek yolu değiştireceğinden, somut olayda hukuki değerlendirme alınması önerilir.