İcra takiplerinde en pahalı hata, itirazın süresinde yapılmaması değil; süresinde ama yanlış makama yapılmasıdır. İİK düzeninde "itiraz" ve "şikayet" birbirinden ayrı kurumlardır ve muhatapları farklıdır. Bu ayrım kurulmadığında borçlu, elindeki en güçlü savunmayı kullanamadan takip kesinleşir.
İtiraz mı, Şikayet mi?
Ödeme emrinin içeriğine, yani borcun kendisine yönelen karşı çıkış itirazdır. Buna karşılık icra dairesinin yaptığı bir işlemin hukuka aykırı olduğu, usulsüz yapıldığı ya da hakkın yerine getirilmediği iddiası şikayet konusudur ve muhatabı icra mahkemesidir. Haczedilemezlik iddiası, usulsüz tebligat ve kıymet takdirine yönelik başvurular bu ikinci gruptadır. Dilekçenin başlığı değil, içeriğinin hangi kuruma karşılık geldiği belirleyicidir.
Takip Türü Süreyi ve Merci Belirler
Genel haciz yoluyla yapılan takipte ödeme emrine itiraz icra dairesine yapılır ve takibi kendiliğinden durdurur. Kambiyo senetlerine özgü takipte ise durum farklıdır: itirazın muhatabı icra mahkemesidir, süresi daha kısadır ve kural olarak takibi kendiliğinden durdurmaz. Bu farkı gözden kaçırıp kambiyo takibine icra dairesinde itiraz eden borçlu, hem süreyi hem de imzaya itiraz imkânını kaybedebilir.
İtiraz Dilekçesinde Dikkat Edilecekler
- Borca, faize, yetkiye ve imzaya itirazın ayrı ayrı ve açıkça yazılması
- Kısmi itirazda kabul edilen tutarın net gösterilmesi
- İmzaya itirazın ayrıca ve açıkça belirtilmemesi halinde imzanın kabul edilmiş sayılacağının bilinmesi
- Yetki itirazının, esasa ilişkin itirazla birlikte ileri sürülmesi
- Tebliğ tarihinin dosyadan doğrulanması
Haciz Aşamasındaki Ayrı Başvurular
Haciz uygulandıktan sonra gündeme gelen konular ayrı bir hat oluşturur: maaş haczinde kesinti oranı, ev eşyasının durumu, üçüncü kişinin mülkiyet iddiası ve kıymet takdirine itiraz. Bunların her birinin süresi ve mercii farklıdır; bir kısmı süreye tabi olmaksızın ileri sürülebilirken, çoğu kısa süreli şikayet yoluna bağlıdır. Üçüncü kişinin istihkak iddiası ise kendi usulü içinde yürütülür.
İtirazın Kaldırılması Davasıyla Karşılaşınca
Alacaklı, itiraz üzerine icra mahkemesinde itirazın kaldırılması ya da genel mahkemede itirazın iptali yoluna gidebilir. İkisinin ispat rejimi farklıdır; icra mahkemesinde belge düzeni dar tutulurken genel mahkemede daha geniş delil imkânı vardır. Borçlunun savunması, karşı tarafın seçtiği yola göre yeniden kurgulanmalı; tazminat riski de baştan hesaplanmalıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme sunar. Takip dosyanızın türü, tebligat tarihi ve haciz aşaması sonucu belirler; süreye tabi bir işlem yapmadan önce dosyanın incelenmesi gerekir.