İcra takibinde itirazın türü, muhatabını da belirler. Kimi talep icra dairesine, kimi şikâyet icra mahkemesine, kimi dava ise genel mahkemeye yöneltilir. Aynı dilekçenin yanlış kapıya bırakılması, İİK'da öngörülen kısa sürelerin boşa akmasına yol açar.
İcra Dairesi mi, İcra Mahkemesi mi?
İcra müdürlüğünün bir işlemi hukuka aykırıysa ya da olaya uygun düşmüyorsa başvurulacak yol şikâyettir ve muhatabı icra mahkemesidir. İİK, şikâyet için öğrenmeden itibaren işleyen kısa bir süre öngörür; bir hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz sürüncemede bırakılması hâllerinde ise süre aranmaz. Buna karşılık haczin kaldırılması, kısıtlanması veya taksitlendirme gibi talepler önce icra dairesine yazılır; ret hâlinde şikâyet yolu açılır.
Maaş Haczinde Sınır ve Muvafakat
Ücret ve maaş hacizlerinde kanun, ücretin tamamının haczedilmesine izin vermez; dörtte birden fazlasının haczedilemeyeceği kuralı esastır ve borçlunun ailesinin geçimi gözetilir. Nafaka alacakları bakımından ise özel bir istisna bulunur. Uygulamada sık karşılaşılan iki hata şudur: birden çok dosyanın aynı anda kesinti yapması ve haczedilemez hakkında haciz konulmadan önce verilen muvafakatin geçerli sayılması. İkisi de şikâyet konusudur.
Satış Aşaması ve İhalenin Feshi
Kıymet takdirine itiraz ile ihalenin feshi birbirinden ayrı yollardır ve ayrı sürelere tabidir. Kıymet takdirinin usulüne aykırı yapıldığı düşünülüyorsa itirazın raporun tebliğinden sonra ve satış ilanından önce yapılması gerekir; satış yapıldıktan sonra aynı sakatlık kural olarak ihalenin feshi çerçevesinde tartışılır. İhalenin feshi talebi icra mahkemesine yöneltilir, kanunda öngörülen kısa süreye tabidir ve talebin reddi hâlinde para cezası riski bulunur.
Adım Sırası
- Takip dosyası UYAP üzerinden incelenip haciz, satış ve tebligat tarihleri çıkarılır.
- İtirazın konusu belirlenir: borca itiraz mı, memur işlemine şikâyet mi, ihalenin feshi mi?
- Süre başlangıcı, tebligat parçası veya öğrenme anına dayanan belgeyle kanıtlanır.
- Talep önce icra dairesine yazılacaksa ret kararının dosyaya işlenmesi sağlanır.
- Şikâyet dilekçesi icra mahkemesine sunulur; gerekiyorsa satışın durdurulması ayrıca istenir.
Yanlış Mercie Başvurunun Bedeli
- Dilekçe genel mahkemeye verildiğinde şikâyet süresi durmaz
- Satış süreci, itiraz sırf icra dairesine yazıldı diye kendiliğinden durmaz
- Üçüncü kişi elindeki mal için istihkak yolu ile şikâyet yolu karıştırılırsa hak kaybı doğar
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İcra dosyalarında süreler günle ölçüldüğünden, dosyanızdaki tarih ve tebligat bilgileriyle birlikte hukuki destek alınması önemlidir.