Konkordato sürecinde borçlunun en somut beklentisi, banka hesapları üzerindeki blokelerin kalkması ve ticari faaliyetin sürdürülebilir hâle gelmesidir. İİK ve HMK çerçevesinde mühletin takiplere etkisi düzenlenmiş olsa da, uygulamada blokelerin fiilen kalkması ayrı bir işlem gerektirir; bu işlemin hangi makamdan isteneceği bilinmediğinde süreç boşa döner.
Mühlet Kendiliğinden Sonuç Doğurmaz
Geçici veya kesin mühlet kararıyla borçluya karşı takip yapılamaz ve başlamış takipler durur. Ancak sistem üzerinde daha önce konulmuş elektronik haciz kayıtları, karar verilmekle otomatik olarak silinmez. Bu nedenle mühlet kararının ilgili icra dosyalarına bildirilmesi ve her dosya bazında blokenin kaldırılması talebinin yapılması gerekir. Tek bir genel dilekçe ile tüm dosyaların temizleneceği beklentisi çoğu kez karşılık bulmaz.
Mahkeme, Komiser ve İcra Dairesi Arasındaki İşbölümü
- Mühletin kapsamı ve süresine ilişkin tartışmalar konkordato talebini inceleyen asliye ticaret mahkemesine aittir.
- Belirli bir icra dosyasındaki haczin durumu, o dosyanın bulunduğu icra müdürlüğünde işlem görür.
- Komiser, borçlunun işlemlerini denetler ve rapor sunar; tek başına haciz kaldırma makamı değildir.
Bu ayrımın karıştırılması iki yönlü hataya yol açar: haciz kaldırma dilekçesinin mahkemeye verilmesi ya da mühletin kapsamına ilişkin tartışmanın icra dairesine taşınması.
Şikâyet Penceresi Dardır
İcra müdürlüğünün talebi reddetmesi veya işlemi yerine getirmemesi hâlinde başvurulacak yol icra hukuk mahkemesine şikâyettir. Şikâyet için kural olarak öngörülen süre kısadır ve öğrenme tarihinden itibaren işler; yalnızca kamu düzenine aykırılık gibi sınırlı hâllerde süreye bağlı olmaksızın başvurulabilir. Bu nedenle ret işleminin tarihi ve öğrenme anı dosyada kayıt altına alınmalıdır.
Rehinli ve Kamu Alacakları İçin Ayrı Değerlendirme
Rehinle temin edilmiş alacaklar bakımından mühlet süresince takibin başlatılması veya devamı ile muhafaza ve satış işlemleri farklı kurallara tabidir. Kamu alacakları bakımından da özel bir tahsil rejimi bulunduğundan, mühletin etkisi bu alacaklar yönünden ayrıca incelenmelidir. Genel bir muafiyet varsayımıyla hareket edilmesi, beklenmeyen tahsil işlemleriyle karşılaşılmasına yol açar.
Süreci Ayakta Tutan Belgeler
Güncel borç listesi, dosya bazında haciz ve bloke dökümü, ticari defter kayıtları ve nakit akış tablosu, hem mahkemeye sunulacak projenin hem blokelerin çözümünün temelidir. Bu belgeler güncellenmediğinde komiser raporu olumsuz yönde etkilenir ve mühletin kaldırılması riski doğar.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgi amaçlıdır; borç yapısı ve alacaklı bileşimi izlenecek yolu değiştirir. Mühlet kararının hemen ardından dosya bazlı bir eylem planı yapılması, ticari faaliyetin kesintiye uğramasını önler.