İlamsız takipte borçlunun elinde birbirine benzeyen ama tamamen ayrı iki imkân vardır: ödeme emrine itiraz ve icra işlemlerine karşı şikâyet. Bunlar karıştırıldığında dilekçe doğru yazılmış olsa bile yanlış kapıya bırakılır ve kısa süreler dolar. Hesabına elektronik haciz uygulandığını fark eden borçlunun ilk yapması gereken, takibin hangi aşamada olduğunu ve hangi yolun hâlâ açık bulunduğunu tespit etmektir.
İki Ayrı Kapı: İcra Dairesi ve İcra Mahkemesi
Ödeme emrine itiraz icra dairesine yapılır; icra müdürlüğünün bir işleminin İİK'ya aykırı olduğu iddiası ise icra mahkemesine şikâyet yoluyla taşınır. Ödeme emrine itiraz süresi tebliğden itibaren yedi gündür ve bu itirazın takibi kendiliğinden durdurması, süresi içinde yapılmış olmasına bağlıdır. Dilekçede borca itiraz ile imzaya itiraz ayrımı açıkça yapılmalıdır; imzaya ayrıca ve açıkça itiraz edilmezse imza takip bakımından kabul edilmiş sayılır.
E-Haczi Öğrendiğinizde İtiraz Süresi Geçmiş Olabilir
Banka hesabına elektronik haciz, kural olarak takip kesinleştikten sonra uygulanır. Borçlu çoğu zaman takibin varlığını ancak bu aşamada öğrenir. Böyle bir durumda ilk incelenecek konu ödeme emrinin usulüne uygun tebliğ edilip edilmediğidir. Tebligatın usulsüzlüğü iddiası icra mahkemesine şikâyet konusudur ve burada öğrenme tarihi belirleyici olur. Adres kayıt sistemine göre yapılan tebligatlarda muhtarlık kaydı, kapıya yapıştırma şerhi ve haber verme belgesi ayrı ayrı incelenmelidir.
Haczedilemezlik İddiası Nereye Götürülür
Maaş ve ücretlerin ancak belirli bir kısmının haczedilebilmesi, sosyal güvenlik mevzuatı uyarınca emekli aylıklarının borçlunun muvafakati olmadıkça kural olarak haczedilememesi, bazı eşya ve yardımların haciz dışında tutulması gibi iddialar itiraz değil şikâyet konusudur ve icra mahkemesine yöneltilir. Bu iddialar icra dairesine dilekçe verilerek çözülmeye çalışıldığında sonuç alınamaz; üstelik şikâyet süresi bu arada işlemeye devam eder.
İtirazdan Sonra Alacaklının İki Yolu
Takip itirazla durduğunda alacaklının önünde iki seçenek bulunur. Elinde İİK'nın aradığı nitelikte bir belge varsa icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir; bu yol dar yetkili ve belgeye bağlıdır. Böyle bir belge yoksa genel mahkemede itirazın iptali davası açılır ve uyuşmazlık tanık dâhil her türlü delille görülür. İki yolun süreleri ve sonuçları farklıdır; yanlış yolun seçilmesi hem süre hem de tazminat riski doğurur.
Zaman Çizelgesi Kurmak
- Takip dosyasının tarihçesi ve tebligat evrakı tam olarak çıkarılır.
- Ödeme emrinin tebliğ tarihi ile haciz tarihleri aynı tabloya işlenir.
- İtiraz, şikâyet ve dava süreleri ayrı satırlarda takvime bağlanır.
- Her başvurunun muhatabı dilekçe üstüne yazılarak sabitlenir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İcra dosyalarında süreler günle ölçüldüğünden, evrakınızı bir hukukçuya vakit kaybetmeden inceletmeniz yerinde olur.