Kripto veya yatırım platformu kaynaklı bir mağduriyette hesabın bloke edilmesi, iki farklı senaryoda karşımıza çıkar: parasını kaptıran kişinin hesabı, para transferi zinciri nedeniyle kapanır ya da mağdur, alacağını güvenceye almak için karşı tarafın hesabının bloke edilmesini ister. Bu iki senaryonun başvuru yolları aynı değildir ve blokenin kaynağı tespit edilmeden yazılan dilekçe sonuç doğurmaz.
Blokenin Kaynağını Ayırt Etmek
Bankadan gelen kısa bilgilendirme mesajı çoğu zaman sebebi göstermez. Uygulamada dört ayrı kaynak vardır ve her biri farklı bir mercie işaret eder:
- Bankanın kendi risk politikası kapsamındaki işlem kısıtı; muhatap doğrudan bankadır ve 5411 sayılı Kanun çerçevesinde değerlendirilir.
- 5549 sayılı Kanun kapsamındaki şüpheli işlem süreçleri ve işlemin ertelenmesi; burada idari bir mekanizma söz konusudur.
- Soruşturma kapsamında hesaba elkonulması; kararı veren makam savcılık ve hâkimliktir, itiraz ceza usulü kurallarına tabidir.
- İcra takibi kaynaklı haciz; muhatap icra dairesi, denetim mercii icra mahkemesidir.
Kaynağa Göre Doğru Kapı
Bir soruşturma tedbirini bankaya yazarak, bir banka kısıtını savcılığa şikâyet ederek çözmeye çalışmak en yaygın zaman kaybıdır. İlk adım, hesabın bağlı olduğu şubeden kısıtın hukuki dayanağının yazılı olarak istenmesidir. Cevap tedbir kararına işaret ediyorsa dosya numarası üzerinden ilgili makama başvurulur; salt ticari bir karar ise idari ve sözleşmesel yollar gündeme gelir.
Aklama Şüphesi Karşısında Savunma Kurgusu
Hesabına aracılık amacıyla para geçen kişiler, çoğu kez TCK'nın suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçunu düzenleyen 282. maddesi kapsamında şüpheli sıfatı kazanır. Bu noktada savunmanın omurgası, paranın hesaba giriş ve çıkış nedenini belgeye bağlamaktır: platform yazışmaları, hesap açılış kayıtları, transferlerin zaman çizelgesi ve karşı tarafın kimlik verileri bir arada sunulmalıdır.
Mağdur Tarafında Delil Toplama
Yatırım mağduriyetinde şikâyet dilekçesi, hikâye anlatımıyla değil izlenebilir verilerle güçlenir. Şu kalemler baştan derlenmelidir:
- Transferlerin tarih, tutar ve alıcı bilgisiyle dökümü.
- Platformun tanıtım içerikleri, vaat edilen getiri ifadelerinin ekran kayıtları.
- Kripto varlık işlemlerinde cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri.
- SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri karşısında platformun izin durumu.
Blokenin Kaldırılması ile Alacağın Tahsili Karıştırılmamalı
Hesabın açılması, kaybedilen paranın geri gelmesi anlamına gelmez. Tahsil hattı ayrıca kurulur: iade talebi, tedbir istemi ve tazminat davası farklı takvimlerde ilerler. Ceza soruşturmasının sonucunu beklemek, hukuk davasında lehe delil sağlayabilirse de bu tercih zamanaşımı ve malvarlığının eritilmesi riskiyle birlikte tartılmalıdır.
Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirme amacı taşır; transferin niteliği, tarafların sıfatı ve dosyadaki tedbirin türü sonucu değiştirebilir. Böyle bir durumla karşılaşıldığında somut belgelerle birlikte hukuki görüş alınması önerilir.