Para transferi, sanal kart veya kripto varlık işlemlerinden doğan zararlarda dosyanın kaderi genellikle ilk günlerde belirlenir. 5411, 5549 sayılı kanunlar, sermaye piyasası düzenlemeleri ve TCK 282 uygulamasının kesiştiği bu alanda iki hata öne çıkar: şikâyetin yanlış mercie yapılması ve işlem kayıtlarının silinmeden toplanamaması.
Şikâyet, Başvuru ve Dava Hatlarının Ayrılması
Suç şüphesi içeren fiiller bakımından yol Cumhuriyet başsavcılığıdır; ödeme hizmeti sağlayıcısının yükümlülüğünü ihlal ettiği iddiası ise ilgili idari otoriteye yapılan başvuruyu gerektirir. Paranın iadesi veya zararın tazmini talebi ayrıca hukuk mahkemesinde ileri sürülür. Bu üç hat birbirini beklemez; ceza dosyası devam ederken hukuk davasının zamanaşımını gözden kaçırmak sık görülen bir kayıptır.
Ödeme Zincirinden Delil Paketleme
Zincirin her halkası ayrı bir kayıt üretir: gönderen banka, ödeme kuruluşu, platform ve varsa cüzdan sağlayıcısı. Bu kayıtların ömrü sınırlıdır ve platform kapanmalarında erişim tümüyle kesilebilir. Bu nedenle ilk aşamada şu kalemler toplanmalıdır:
- Hesap ekstresi ve işlem referans numaralarının tam listesi
- Platform içi işlem geçmişinin ekran kayıtları ve varsa dışa aktarım dosyaları
- Yatırım veya transfere yönlendiren yazışmalar, çağrı kayıtları ve reklam görselleri
- Cüzdan adresleri ve transfer kimlikleri ile bunlara ilişkin blok kayıtları
- Kimlik doğrulama aşamasında gönderilen belgelerin kopyaları
Kayıtların Bütünlüğü ve Kabul Edilebilirliği
Ekran görüntüsü tek başına zayıf kalabilir. Kaydın alındığı tarih, cihaz ve kaynak adres bilgisinin görünür olması, aynı içeriğin farklı kanaldan teyit edilmesi ispat değerini yükseltir. Üçüncü kişilere ait hesaplara izinsiz erişim yoluyla elde edilen veriler ise ayrı hukuki sorunlar doğurur; bu nedenle erişilemeyen kayıtlar için soruşturma veya mahkeme aracılığıyla müzekkere talep edilmesi doğru yoldur.
Malvarlığına Yönelik Koruma Tedbirlerinde Mercii
Hesaplara veya varlıklara yönelik el koyma ve benzeri koruma tedbirleri soruşturma aşamasında hâkim kararına bağlıdır; iade talepleri ise dosyanın bulunduğu aşamaya göre soruşturmayı yürüten makam ya da mahkemeye yöneltilir. Hukuk hattında ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz seçenekleri değerlendirilir. Varlık hareketli olduğundan, tedbir talebinin gecikmesi tahsil imkânını fiilen ortadan kaldırabilir.
Zamanaşımından Önce Gelen Sınır: Delilin Ömrü
Bu dosyalarda gerçek baskı, kanuni süreden çok kaydın erişilebilir kaldığı süredir. Platform erişimi kapandığında veya hesap kapatıldığında geriye yalnızca banka tarafındaki kayıtlar kalır. Bu nedenle başvuru dilekçesi yazılmadan önce, hangi kaydın hangi kurumdan istenmesi gerektiğine dair bir talep listesi hazırlanmalıdır.
Buradaki anlatım genel bilgilendirme amacı taşır ve hiçbir kurum ya da kişi hakkında bir tespit içermez. İşlem yapısı ile zararın niteliği izlenecek yolu değiştirdiğinden, kayıtlarınız erişilebilirken hukuki destek almanız dosyanın gücünü korur.