İlamsız icra takibinde borçlunun elindeki en güçlü araç, ödeme emrine yapılacak itirazdır. Bu itiraz, tebliğden itibaren işleyen yedi günlük süreye tabidir ve süresinde yapıldığında takip kendiliğinden durur. Süre kaçırıldığında ise takip kesinleşir; haciz aşaması başlar ve borçlunun elinde yalnızca sınırlı ve daha zor yollar kalır.
Sürenin Başlangıcı ve Tebligat Sorunu
Yedi günlük süre, ödeme emrinin usulüne uygun tebliğinden itibaren işler. Uygulamadaki asıl tartışma buradadır: tebligat eski adrese yapılmışsa, komşuya veya muhtara bırakma şerhi usule aykırıysa ya da tebliğ tarihinde kişi o adreste oturmuyorsa, tebliğ geçersiz sayılabilir. Bu nedenle borçlunun ilk yapması gereken, dosyadan tebligat parçasını temin edip üzerindeki şerhi incelemektir.
İtirazın Kapsamı Nasıl Yazılmalı?
- Borca itiraz: borcun hiç doğmadığı, ödendiği veya miktarın yanlış olduğu ileri sürülür.
- İmzaya itiraz: adi senede dayalı takiplerde imza ayrıca ve açıkça reddedilmelidir; genel itiraz imzayı kapsamış sayılmaz.
- Yetkiye itiraz: icra dairesinin yetkisiz olduğu iddiası, esasa ilişkin itirazla birlikte ve aynı dilekçede bildirilmelidir.
- Faiz ve ferilere itiraz: asıl alacak kabul edilse dahi faiz oranı ve işlemiş faiz ayrıca tartışılabilir.
İtiraz Süresi Kaçırıldıysa Kalan Yollar
- Tebligatın usulsüzlüğü ileri sürülerek, öğrenme tarihine göre düzeltme talep edilebilir.
- Borcun takip tarihinden sonra ödendiği veya sona erdiği hâllerde ayrı bir başvuru yolu gündeme gelir.
- Gecikmiş itiraz, engelin ortadan kalkmasından itibaren kısa süre içinde ve mazeretin ispatıyla ileri sürülebilir.
- Borçlu olunmadığının tespiti için açılacak dava, takibi kendiliğinden durdurmaz; ayrıca tedbir talep edilmelidir.
Alacaklı Tarafında Kontrol Listesi
İtiraz geldiğinde alacaklının önündeki seçim, elindeki belgenin niteliğine bağlıdır. Belge İİK'da öngörülen nitelikte ise itirazın kaldırılması yolu daha hızlıdır; aksi hâlde itirazın iptali davası açılarak genel yargılama usulüne geçilir. Her iki yol da süreye tabidir ve bu süreler kaçırıldığında takip düşer. Bu nedenle itiraz dilekçesinin dosyaya girdiği tarih derhal takvime işlenmelidir.
Dosyayı Sadeleştiren Pratik Düzen
- Takip talebi, ödeme emri ve tebligat parçası tek klasörde birleştirilir.
- Alacağın dayanağı (fatura, sözleşme, cari hesap ekstresi) tarih sırasına konur.
- Kısmi ödemeler dekontlarıyla eşleştirilir; hangi ödemenin hangi borca mahsup edildiği yazılır.
- Haciz ihtimaline karşı, haczedilemeyecek mal ve haklara ilişkin şikâyet süresi ayrıca izlenir.
Bu açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır; takibin türü, dayanak belge ve tebligatın niteliği sonucu tümüyle değiştirebilir. Yedi günlük süre çok kısa olduğundan, ödeme emrini aldığınız gün hukuki değerlendirme yaptırmanız en etkili koruma yöntemidir.