Hesabına erişimi bir sabah kapanan kişinin ilk sorusu genellikle şudur: bu bloke kimden geldi ve ne kadar sürer? Oysa doğru sıralama tersidir; önce blokenin hukuki kaynağı belirlenmeli, sonra o kaynağa özgü başvuru yolu ve süresi hesaplanmalıdır. Bu rehber, 5549 sayılı Kanun, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ve TCK'nın malvarlığı değerlerini aklama hükümleri çevresinde şekillenen bloke dosyalarında, süre kaybı riskini azaltmaya yönelik bir kontrol listesi sunar.
Önce Kaynağı Ayırt Edin
Uygulamada birbirine karıştırılan üç ayrı durum vardır: bankanın kendi risk politikası gereği uyguladığı kısıtlama, MASAK mevzuatı kapsamında işlemin idari olarak askıya alınması ve soruşturma kapsamında verilen adli el koyma kararı. Üçünün itiraz mercii ve süresi aynı değildir. Bankanın çağrı merkezinden alınan sözlü bilgi hukuki dayanak yerine geçmez; yazılı bir gerekçe veya karar örneği talep edilmelidir.
Sürenin Sessizce İşlediği Noktalar
Hak düşürücü süre riski çoğu dosyada tebligatın muhataba değil, üçüncü kişiye ulaşmasından doğar. Adli tedbir kararı bankaya yazılır; hesap sahibi durumu ancak kartı çalışmadığında fark eder. Bu nedenle öğrenme tarihi ile karar tarihi arasındaki farkın belgelenmesi önem taşır.
- Ekran görüntüsü, çağrı kaydı ve banka yazışmalarının tarih damgasıyla saklanması
- Karar örneğinin soruşturma dosyasından talep edilmesi ve talep tarihinin kayda geçirilmesi
- Kısıtlı yetkiyle dahi olsa dosya inceleme talebinin gecikmeden yapılması
- İtiraz süresinin, karar tarihi değil öğrenme tarihi esas alınarak ayrıca yedeklenmesi
İtiraz Dilekçesinde Somutlaştırılacak Başlıklar
Bloke kararlarına yönelik itirazlarda soyut mağduriyet anlatımı tek başına sonuç doğurmaz. Dilekçenin, tedbirin ölçülülüğünü ve kapsamını hedef alması gerekir. Bakiyenin tamamı yerine şüpheli işlem tutarıyla sınırlı bir kısıtlama talep etmek, maaş ve nafaka gibi geçim kalemlerinin ayrılmasını istemek, çoğu zaman blokenin tümden kaldırılmasını istemekten daha gerçekçi bir taleptir.
Paranın Kaynağını Anlatan Belge Seti
Aklama şüphesine dayanan dosyalarda savunmanın omurgası, para akışının başlangıcından bloke anına kadar kesintisiz izlenebilmesidir. Satış sözleşmesi, tapu kaydı, fatura, kâr payı kararı, yurt dışı transfer dekontu ve varsa vergi beyanı aynı kronolojik tabloda birleştirilmelidir. Kripto varlık üzerinden gelen bakiyelerde platform işlem dökümü ile banka kaydının tarih ve tutar bakımından örtüşmesi ayrıca kontrol edilmelidir.
İkinci Aşama İçin Yedek Plan
İtirazın reddi ihtimali baştan hesaba katılmalı; kısmi kaldırma, teminat karşılığı serbest bırakma veya sınırlı harcama izni gibi ara talepler hazırda tutulmalıdır. Soruşturma uzadıkça tedbirin süresine ilişkin yeni bir değerlendirme istemek de mümkündür.
Buradaki açıklamalar genel nitelikte olup her hesap hareketinin kendi geçmişi vardır. Blokeye konu tutar, işlem tipi ve soruşturmanın aşaması stratejiyi tümüyle değiştirebileceğinden, dosyanızı bir hukukçuya inceletmeden adım atmamanız yerinde olur.