Bir icra takibinde borçlunun elindeki en güçlü ve en kısa ömürlü araç itirazdır. Ödeme emrinin tebliğinden sonra yasada öngörülen süre geçtiğinde takip kesinleşir ve tartışma artık "borç gerçekten var mı" sorusundan çıkıp "hacze nasıl karşı konulur" sorusuna kayar. E-haciz uygulamasıyla banka hesaplarına çok hızlı ulaşılabildiği için itiraz penceresindeki her günün somut bir karşılığı vardır.
Sürenin Başladığı Anı Doğru Saptayın
En sık yapılan hata, süreyi hesaptaki blokenin fark edildiği günden saymaktır. Oysa itiraz süresi ödeme emrinin usulüne uygun tebliğ edildiği tarihe bağlanır. Bu nedenle ilk iş tebligat parçasını dosyadan çıkarıp adresi, tebliğ şeklini ve evrakı teslim alan kişinin sıfatını denetlemektir. Tebligat usulsüz yapılmışsa süre işlemeye başlamamış sayılır; ancak usulsüzlük iddiasının ayrıca ve öğrenme tarihi bildirilerek ileri sürülmesi gerekir. Kendiliğinden dikkate alınacağı varsayımı, çoğu hak kaybının başlangıç noktasıdır.
İtirazın Kapsamını Baştan Belirleyin
İtiraz dilekçesinin içeriği sonraki tüm aşamaları belirler. Borcun tamamına mı yoksa bir kısmına mı itiraz edildiği, faiz oranına ve işleyiş tarihine ayrıca karşı çıkılıp çıkılmadığı, kambiyo takiplerinde imzanın açıkça inkâr edilip edilmediği baştan netleştirilmelidir. Sonradan "aslında imzayı da kabul etmiyorduk" demek çoğu zaman mümkün olmaz. Kısmi itirazda itiraz edilmeyen bölüm kesinleşeceğinden, rakamsal ayrım dilekçede tereddütsüz gösterilmelidir.
E-Haciz Zaten Uygulandıysa
Takip kesinleşmeden konulan bloke ile kesinleşmeden sonraki haciz farklı hukuki sonuçlar doğurur. İlk halde itiraz takibi durdurur ve hacizlerin kaldırılması istenir. İkinci halde ise haczedilemez nitelikteki gelirler, emekli aylığı gibi kalemler ya da haczin ölçüsüzlüğü icra hukuk mahkemesi önünde ayrı bir şikâyet konusu yapılır. Hangi yolun açık olduğunu belirlemek için dosya safahatının tarih sırasıyla çıkarılması gerekir.
Dosyayı Kapatmadan Önceki Kontroller
- Ödeme emri tebliğ tarihi ile itiraz tarihi arasındaki gün sayısı yazılı olarak hesaplandı mı?
- İtiraz doğru icra dairesine ve dosya numarası belirtilerek yapıldı mı?
- Faize, ferilere ve yetkiye itiraz ayrı ayrı yazıldı mı?
- Bloke edilen hesabın kaynağı (maaş, nafaka, sosyal yardım) belgeyle ayrıştırıldı mı?
- Alacaklının itirazın iptali veya kaldırılması yoluna gitmesi ihtimaline karşı delil dosyası hazır mı?
İtirazdan Sonrasını Bugünden Planlamak
İtiraz takibi durdurur ama uyuşmazlığı bitirmez. Alacaklı, elindeki belgenin niteliğine göre itirazın kaldırılması ya da itirazın iptali yoluna başvurabilir. Bu ihtimalde ödeme savunması yapılacaksa dekont, mutabakat yazışması ve cari hesap kayıtları itiraz anında derlenmeye başlamalıdır. Kötü niyet tazminatı riski de bu aşamada değerlendirilir; dayanaksız itiraz, kazanılan zamandan daha büyük bir maliyet doğurabilir.
Buradaki açıklamalar genel nitelikte olup her takip dosyasının belge yapısı ve tebligat geçmişi farklıdır. Süre hesabı ve izlenecek yol hakkında karar vermeden önce dosyanın tamamı üzerinden hukukçu değerlendirmesi alınması yerinde olur.