İcra hukukunda süreler diğer alanlara göre kısadır ve büyük bölümü gün hesabıyla işler. Ödeme emrinin tebliğinden sonraki ilk hafta içinde yapılmayan işlem, çoğu zaman geri dönüşü olmayan sonuçlar doğurur. Bu rehber, İİK çerçevesinde borçlu tarafın itiraz ve mal beyanı yükümlülüklerini tek bir takvimde toplamaya yarar.
Önce Takibin Türünü Belirleyin
İlamsız takip, kambiyo senedine dayalı takip ve ilamlı takip birbirinden farklı itiraz düzenlerine sahiptir. İlamsız takipte borca itiraz takibi kendiliğinden durdururken, kambiyo senetlerine özgü takipte itiraz satışı kendiliğinden durdurmaz ve icra mahkemesine başvurulması gerekir. İlamlı takipte ise borca itiraz yolu yoktur; ancak icranın geri bırakılması istenebilir. Doğru kalıbın seçilmemesi, süresi içinde yapılan bir başvurunun dahi sonuçsuz kalmasına yol açar.
Ödeme Emri Elinize Ulaştığında Yapılacaklar
- Tebliğ tarihini zarf üzerinden veya tebligat belgesinden kesin olarak tespit edin.
- Takip dayanağı belgeyi ve talep edilen kalemleri, asıl alacak ile fer'ileri ayırarak inceleyin.
- İtirazın kapsamını belirleyin: borcun tamamına mı, bir kısmına mı, yoksa yalnızca imzaya mı itiraz ediliyor.
- İmzaya itiraz ediyorsanız bunu ayrıca ve açıkça belirtin; genel itiraz imza itirazı sayılmaz.
- Yetki itirazınız varsa bunu itiraz dilekçesinde birlikte ileri sürün.
Mal Beyanı Yükümlülüğü
Borca itiraz edilmiş olması mal beyanı yükümlülüğünü her durumda ortadan kaldırmaz. Beyan süresi geçirildiğinde alacaklının talebiyle yaptırım gündeme gelebilir. Beyanın gerçeğe aykırı düzenlenmesi ise ayrı bir sorumluluk doğurur. Bu nedenle mal beyanında; taşınır ve taşınmazlar, üçüncü kişilerdeki alacaklar, maaş ve gelir kaynakları ile borcu karşılamaya yetmeyen durumda bunun sebebi açıkça yazılmalıdır.
Süre Kaybının En Sık Görülen Beş Sebebi
- Tebligatın eski adrese yapılması ve dosyanın geç öğrenilmesi; bu hâlde tebligata itiraz ayrıca değerlendirilir.
- İtiraz dilekçesinin yanlış icra dairesine veya yanlış dosya numarasına verilmesi.
- İtirazın kaldırılması davasında duruşma gününün takip edilmemesi.
- Haciz ihbarnamesine karşı itiraz süresinin kaçırılması ve borcun zimmette sayılması.
- İhalenin feshi talebi için tanınan sürenin, satış ilanı görülmediği için geçirilmesi.
İtiraz Sonrası Takvim
İtirazla duran takip, alacaklının itirazın kaldırılması veya iptali yoluna gitmesiyle yeniden canlanabilir. Bu aşamada borçlu tarafın hazırlaması gereken şey, borcun ödendiğini veya hiç doğmadığını gösteren belgelerdir; HMK bakımından hangi delilin hangi usulle sunulabileceği de önem taşır. İtirazın haksız bulunması hâlinde tazminata hükmedilebileceği baştan hesaba katılmalıdır.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır. Takip türü, dayanak belge ve tebligatın geçerliliği izlenecek yolu tümüyle değiştirdiğinden, ödeme emrini aldığınız gün bir hukukçuya danışmanız gecikmeyi önler.