Hesabına erişemeyen bir kişinin ilk yaptığı şey genellikle bankayı aramaktır. Ancak tedbirin kaynağı doğru tespit edilmeden yapılan başvurular sonuç vermez ve değerli günler kaybedilir. Hesap üzerindeki kısıtlama; bankanın kendi risk politikası, 5549 sayılı Kanun kapsamındaki işlem askıya alma mekanizması veya bir ceza soruşturması kapsamında verilen elkoyma kararından kaynaklanabilir. Her birinin itiraz yolu ve takvimi farklıdır.
Önce Kısıtlamanın Kaynağını Belirleyin
- Bankanın kendi iç kurallarına dayalı geçici kısıtlama: çözüm doğrudan banka nezdinde aranır.
- Şüpheli işlem bildirimine bağlı askıya alma: 5549 sayılı Kanun çerçevesinde yürüyen idari süreç.
- Savcılık veya mahkeme kararıyla konulan tedbir: itiraz mercii bankanın kendisi değil, kararı veren makamdır.
- İcra takibi kaynaklı haciz: İcra dosyası üzerinden ayrı bir yol izlenir.
- 5411 sayılı Kanun kapsamında bankacılık ilişkisinin sona erdirilmesi: bu durum tedbirden farklıdır ve farklı sonuç doğurur.
Bankadan Yazılı Olarak İstenmesi Gerekenler
- Kısıtlamanın hangi tarihte ve hangi dayanakla uygulandığına ilişkin yazılı cevap.
- Kısıtlamanın hesabın tamamını mı yoksa belirli bir tutarı mı kapsadığı bilgisi.
- Kısıtlama öncesindeki son işlemlere ilişkin hesap dökümü.
- Varsa banka tarafından ulaşılan üçüncü kişi bildirimlerinin genel niteliği.
- Başvurunuzun kayıt numarası ve cevap süresi.
Paranın Kaynağını Anlatan Dosya
Bu tür dosyalarda savunmanın merkezi, hesaba giren tutarın meşru kaynağını kesintisiz biçimde göstermektir. Maaş bordroları, satış sözleşmeleri, tapu ve araç devir belgeleri, kripto varlık alım satımı yapılmışsa platform işlem geçmişi ve cüzdan adresleri arasındaki bağlantı bu dosyayı oluşturur. SPK tarafından yürütülen kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeler kapsamında lisanslı platformlardan alınan işlem raporları, kaynağı belgelemede belirleyici olabilir.
Süre Kaybının Sık Görülen Sebepleri
En yaygın hata, tedbirin kendiliğinden kalkmasını beklemektir. İkinci sık hata, ceza soruşturması kapsamında verilen bir karara karşı sadece bankaya dilekçe vermek ve itiraz süresini geçirmektir. Üçüncüsü ise ifade veya beyan aşamasında, sonradan çelişki yaratacak biçimde hazırlıksız açıklama yapmaktır. Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama iddiası TCK 282 kapsamında değerlendirildiğinden, beyanın belgelerle uyumlu olması önem taşır.
Kısıtlama Devam Ederken Yapılabilecekler
Tedbir sürerken temel ihtiyaçlar ve mevcut borçların ödenmesi bakımından kısmi izin talep edilmesi mümkün olabilir. Ayrıca aynı kişiye ait diğer hesaplara sirayet olup olmadığı kontrol edilmeli, ticari faaliyet yürütülüyorsa ödeme akışının kesilmesinden doğan zarar kayıt altına alınmalıdır.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir. Kısıtlamanın dayanağı, tutar ve dosyanın aşaması izlenecek yolu tümüyle değiştirdiğinden, adım atmadan önce dosyanın kaynağını bir avukatla birlikte tespit etmeniz önemlidir.