Kripto varlık platformları, yurt dışı kaldıraçlı işlem siteleri veya yüksek getiri vaadiyle toplanan fonlar nedeniyle zarara uğrayan kişilerin karşılaştığı ilk teknik sorun, paranın nereye gittiğinin izlenememesidir. Buna bir de hesap üzerine konulan bloke eklendiğinde, mağdur kendi parasına erişemez hale gelir. 5411, 5549 ve sermaye piyasası düzenlemeleri ile TCK 282 ekseninde, blokenin niteliğini doğru okumak ve doğru mercie yönelmek sürecin tamamını belirler.
Bloke Neden Konur, Kim Kaldırır?
Uygulamada bloke tek bir kaynaktan doğmaz. Bankanın kendi risk politikası gereği uyguladığı geçici kısıtlama, şüpheli işlem bildirimi sonrasında gündeme gelen tedbirler ve savcılık ya da mahkeme kararıyla konulan el koyma birbirinden farklı hukuki sonuçlar doğurur. Kaldırma talebinin yöneltileceği mercii de buna göre değişir: bankanın kendi kararına karşı yapılacak itiraz ile adli merci kararına karşı yapılacak itiraz aynı yol değildir. İlk yapılacak iş, blokenin dayanağının yazılı olarak öğrenilmesidir.
Para Akışının Haritalanması
Yatırım mağduriyeti dosyalarında en belirleyici unsur, paranın hangi hesaplardan geçtiğinin gösterilebilmesidir.
- Gönderim yapılan tüm hesapların IBAN ve unvan bilgisiyle listelenmesi
- Kripto transferlerinde cüzdan adresleri ve işlem kayıtlarının dışa aktarılması
- Platformla yapılan yazışmaların, vaat edilen getiri ifadelerinin saklanması
- Aracı kişiler üzerinden yapılan aktarımların ayrı bir tabloda gösterilmesi
- Tarih ve tutar sırasına göre tek bir akış şeması hazırlanması
Ceza Soruşturması ile Hukuk Davası Arasındaki Denge
Suç duyurusu, malvarlığına yönelik koruma tedbirlerinin uygulanması bakımından hızlı bir yol sunar. Buna karşılık iade veya tazminat talebi bakımından hukuk yargılaması ayrı bir süreçtir. Yalnızca ceza dosyasının sonucunu beklemek, zamanaşımı ve karşı tarafın malvarlığını eritmesi bakımından risk taşır. İki yolun eş zamanlı ve birbirini besleyecek biçimde planlanması, tahsil ihtimalini korur.
İlk Aşamada Yapılması Gerekenler
- Bloke gerekçesinin bankadan yazılı olarak talep edilmesi
- Hesap hareketlerinin dökümünün gecikmeden alınması
- Platform hesabının ve yazışmaların ekran kayıtlarıyla sabitlenmesi
- Şikayet dilekçesinin akış şeması ekiyle birlikte hazırlanması
- Karşı tarafa ait tespit edilebilen malvarlığı için tedbir talebinin değerlendirilmesi
Uzlaşma Teklifi Geldiğinde
Kısmi geri ödeme teklifleri, özellikle soruşturma başladıktan sonra sıkça gündeme gelir. Böyle bir teklifi değerlendirirken ödemenin gerçekten yapılıp yapılmayacağı, teminat bulunup bulunmadığı ve imzalanacak metnin diğer talepleri kapsayıp kapsamadığı ayrı ayrı incelenmelidir. Belirsiz vadeli taahhütler, çoğu zaman zaman kazanmaya hizmet eder.
Bu yazı genel bilgilendirme içindir. Her dosyada para akışı ve blokenin kaynağı farklı olduğundan, adım atmadan önce belgelerinizle birlikte hukuki destek almanız önerilir.