Yatırım vaadiyle para aktarımı yapılan dosyalarda süreç iki yönde birden ilerler: bir yandan aktarılan tutarın izinin sürülmesi, diğer yandan mağdurun kendi hesabına konulan blokenin kaldırılması. Yatırım mağduriyeti dosyalarında en sık yaşanan hata, bu iki başlığın aynı dilekçeyle çözüleceğinin sanılmasıdır. Oysa 5411 ve 5549 çerçevesindeki tedbirler ile ceza soruşturması ayrı mantıkla işler.
Bloke Her Zaman Aynı Sebeple Konulmaz
Hesap üzerindeki kısıtlamanın kaynağı belirlenmeden itiraz yolu seçilemez. Uygulamada karşılaşılan başlıca kaynaklar şunlardır:
- Bankanın kendi risk politikası kapsamında uyguladığı geçici kısıtlama
- 5549 kapsamında şüpheli işlem bildirimine bağlı olarak uygulanan tedbir
- Soruşturma kapsamında yetkili merci kararıyla konulan elkoyma niteliğindeki tedbir
- Başka bir mağdurun şikâyeti üzerine hesabın zincirin bir halkası olarak değerlendirilmesi
Bu ayrım yapılmadan bankaya gönderilen genel içerikli itiraz dilekçeleri sonuç doğurmaz; çünkü tedbirin kaynağı banka dışındaysa banka kendiliğinden kaldıramaz.
Para İzi Zamanla Silikleşir
Aktarılan tutarın izlenmesi, işlem ne kadar erken bildirilirse o kadar mümkündür. İlk günlerde toplanması gereken kayıtlar şunlardır:
- Tüm transferlerin tarih, tutar ve alıcı hesap bilgisiyle listesi
- Kripto varlık aktarımı yapıldıysa işlem kimlikleri ve cüzdan adresleri
- Platformla yapılan tüm yazışmalar, ekran görüntüleri ve varsa ses kayıtları
- Yatırım vaadinin içeriğini gösteren tanıtım materyalleri
- Aracı kişilerin kimlik ve iletişim bilgileri
Aklama İddiasına Karşı Savunma
Hesabı üzerinden para geçen kişilerin bir kısmı, kendileri de mağdur olmalarına rağmen TCK 282 kapsamındaki aklama iddiasıyla karşılaşabilir. Bu dosyalarda savunmanın omurgası, hesabın kullanım amacının ve mağdurun bilgisi dışındaki hareketlerin belgelenmesidir. İşe alım vaadi, komisyon karşılığı transfer teklifi veya sahte iş ilanı gibi unsurlar varsa bunlar başından itibaren dosyaya konulmalıdır.
Kripto İşlemlerde Ek Katman
Sermaye piyasası mevzuatında kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemelerin yürürlüğe girmesiyle, platformun yetkili olup olmadığı sorusu dosyanın niteliğini doğrudan etkiler. Yetkisiz faaliyet iddiası, mağduriyetin sadece bir sözleşme uyuşmazlığı olmadığını gösteren önemli bir unsurdur.
İki Takvimi Ayrı Tutmak
Blokenin kaldırılmasına yönelik itiraz süreleri kısadır ve karar tebliğine bağlıdır. Buna karşılık zararın tazminine yönelik talepler daha uzun bir zaman dilimine yayılır. Bu iki takvimin karıştırılması, kısa süreli itiraz penceresinin kaçırılmasına yol açar.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Tedbirin kaynağı ve işlemlerin yapısı stratejiyi tamamen değiştirebileceğinden, hesabınıza kısıtlama konulduğunu öğrendiğiniz anda bir hukukçuya başvurmanız önerilir.