İlamsız icra takibinde borçlunun elindeki en güçlü araç, ödeme emrine karşı yapılacak itirazdır; ancak bu araç yalnızca çok kısa bir süre boyunca kullanılabilir. İlamsız takip dosyalarında süre kaçırıldığında takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilir. Maaş haczi ise çoğu borçlunun süreçle ilk kez yüz yüze geldiği an olur; oysa o noktada itiraz penceresi çoktan kapanmış olabilir.
Ödeme Emri Elinize Ulaştığı An
İİK düzeninde ödeme emrine itiraz süresi tebliğden itibaren yedi gündür. Bu süre içinde borca, faize, imzaya ya da yetkiye itiraz edilebilir. Dikkat edilmesi gereken noktalar şunlardır:
- İmzaya itiraz açıkça ve ayrıca belirtilmelidir; genel itiraz imzayı kapsamaz.
- Yetki itirazı, esasa ilişkin itirazla birlikte ve doğru sıra ile yapılmalıdır.
- Borcun bir kısmına itiraz ediliyorsa kabul edilen kısım açıkça gösterilmelidir.
- İtiraz icra dairesine yapılır; yanlış mercie verilen dilekçe süreyi korumayabilir.
Takip Kesinleştikten Sonraki Yollar
Süre geçmişse tüm yollar kapanmaz, ancak zorlaşır. Borcun ödendiği veya zamanaşımına uğradığı gibi iddialar için icra hukuk mahkemesine başvurulması gerekir ve bu başvurular kendi ispat kurallarına tabidir. Tebligatın usulüne aykırı yapıldığı düşünülüyorsa, tebligatın öğrenildiği tarihe göre yeniden değerlendirme talep edilebilir; bu nedenle tebliğ evrakının aslı mutlaka incelenmelidir.
Maaş Haczinde Sınırlar
Maaş üzerine konulan haczin kapsamı sınırsız değildir. İİK, maaşın belirli bir oranından fazlasının haczedilemeyeceğini düzenler ve uygulamada kesinti maaşın dörtte birinden az olmamak üzere belirlenir. Ayrıca nafaka alacakları bu sınırlamadan farklı bir rejime tabidir. Birden fazla dosyadan kesinti yapılmak istenmesi halinde sıra cetveli mantığı devreye girer; aynı anda birden çok dosyadan tam kesinti yapılamaz.
Kontrol Edilmesi Gereken Kalemler
- Maaş bordrosunda hangi kalemlerin haczedilebilir nitelikte olduğu incelenir.
- Kesinti oranının mevzuata uygunluğu hesaplanır.
- Aynı borçlu için işleyen diğer icra dosyaları listelenir.
- Haczedilemeyen kalemlere kesinti yapılmışsa şikâyet yoluna başvurulur.
- Ödeme taahhüdü verilecekse sonuçları ayrıca değerlendirilir.
Alacaklı Tarafında Zaman Yönetimi
Takibi başlatan taraf için de süreler işler. Talep edilmeyen hacizler düşebilir, dosya işlemsiz kaldığında zamanaşımı gündeme gelebilir. HMK ve İİK'nın öngördüğü sürelerin her iki taraf için de ayrı ayrı izlenmesi, dosyanın kontrolsüz biçimde uzamasını önler.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Takibin türü, tebligatın usulü ve borçlunun gelir yapısı sonucu değiştirebileceğinden, ödeme emri elinize ulaştığı gün bir hukukçuya danışmanız yerinde olur.