Kira uyuşmazlıklarında sonucu çoğu zaman hukuki tez değil, elinizdeki belgenin gücü belirler. Artış oranının tespitinde de ödenmeyen kira nedeniyle icra yoluyla tahliyede de tarafların iddialarını somut delille desteklemesi beklenir. TBK kira ilişkisini, taşınmazın niteliğine göre TMK ve kat mülkiyetli yapılarda 634 sayılı Kanun çerçeveyi çizer. Bu rehber ispat ekseninde ilerler.
İspatın Ağırlık Merkezi
Kira bedelinin ödendiği ya da ödenmediği, banka kayıtlarıyla tereddütsüz gösterilebilir; elden ödeme iddiası ise ispat açısından zayıf kalır. Bu nedenle düzenli olarak banka kanalıyla ödeme yapmak, ileride doğacak bir tahliye tartışmasında en güçlü savunmadır. Alacaklı taraf içinse ödeme gecikmesini gösteren hesap dökümü çekirdek delildir.
Tebligatın Delil Değeri
İcra yoluyla tahliyede ödeme emrinin kiracıya usulüne uygun tebliği, sürecin dönüm noktasıdır. Tebligatın gecikmesi ya da usulsüz yapılması, kiracıya tanınan ödeme süresinin başlangıcını tartışmalı hâle getirir ve tüm takibi sakatlayabilir. Bu yüzden tebliğ mazbatasının tarihi, adresi ve tebliğ şekli titizlikle saklanmalı; kiracı gerçekten geç haberdar olduysa bunu öğrenme anıyla birlikte ortaya koymalıdır.
Dosyaya Konacak Deliller
- Banka ödeme kayıtları ve ödeme tarihlerini gösteren dökümler
- Tebliğ mazbatası ve ihtarnamelerin asılları
- Yazılı kira sözleşmesi ve varsa artış maddesi
- Taraflar arası mesaj ve e-posta yazışmaları
Artış Tespitinde İspat
Kira tespiti gündeme geldiğinde emsal kira bedelleri, taşınmazın konumu ve niteliği belirleyici olur. Bu veriler çoğu kez keşif ve bilirkişi incelemesiyle somutlaşır; tarafın kendi beyanı tek başına yeterli görülmez. Sözleşmedeki artış oranı kanuni sınırı aşıyorsa, bu sınırın aşıldığı yine sözleşme metniyle ortaya konur.
Her kira dosyası ödeme düzenine, sözleşme metnine ve tebligat sürecine göre farklı bir ispat tablosu ortaya çıkarır. Bu yazı genel bilgilendirmedir; somut kira ilişkinizde hangi belgenin belirleyici olduğunu bir hukukçuyla değerlendirmeniz yerinde olur.