Elektronik haciz uygulamaları, borçlunun çoğu zaman haberi olmadan hesabına düşen bir blokeyle fark edilir. İcra ve İflas Kanunu ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu çerçevesinde bu blokeye karşı yürütülecek mücadelenin başarısı, itirazın hukuki gerekçesinden çok, o gerekçeyi destekleyen banka kayıtlarının ne kadar hızlı ve düzenli toplandığına bağlıdır. Bu rehber, e-haciz dosyalarında ispat yükünün nasıl dağıldığını ve süreci hangi noktada anlaşmayla bitirmenin makul olduğunu inceliyor.
Neye itiraz ettiğinizi ayırın
E-haciz dosyalarında birbirine karıştırılan iki ayrı yol vardır. Borcun kendisine yönelik itirazlarla, haciz işleminin usulüne yönelik şikâyet farklı süreler ve farklı delil setleri gerektirir. İlk iş, dosya numarası üzerinden takip dayanağını ve tebligat tarihini öğrenmektir. Eğer takip size hiç ulaşmadıysa, tebligat evrakının nereye ve nasıl yapıldığı tek başına dosyanın seyrini değiştirebilir.
Haczedilmezlik iddiasında belge zinciri
Hesabınıza yatan paranın niteliği, haczedilip haczedilemeyeceğini belirler. Bu iddiayı ileri sürerken bankanın verdiği kuru bir bakiye dökümü yetmez; paranın kaynağını gösteren zincirin kurulması gerekir:
- Ödemeyi yapan kurumu ve ödeme açıklamasını içeren ayrıntılı hesap ekstresi
- Aylık ödemenin düzenli olarak aynı hesaba yattığını gösteren geçmiş dönem kayıtları
- İşveren veya ilgili kurumdan alınan ödeme yazısı
- Hesabın münhasıran bu ödeme için kullanıldığını gösteren hareket dökümü
Aynı hesapta farklı kaynaklardan gelen paralar karışmışsa iddianın ispatı zorlaşır; bu nedenle uygulamada gelirlerin ayrı hesapta tutulması sonradan büyük kolaylık sağlar.
Hangi delil hangi mercie sunulur
Haciz işleminin usulüne ilişkin tartışmalar icra mahkemesinin önüne gider ve burada dosyaya sunulan belgenin tarihi kritik önemdedir. Blokenin konulduğu an, paranın hesaba giriş anı ve talebinizin verildiği an aynı tabloda gösterilmelidir. Alacaklı tarafındaysanız, tersinden aynı disiplin geçerlidir: borçlunun mal kaçırdığı veya kaynağı farklı gösterdiği iddiası, hesap hareketlerindeki tutarsızlıkla somutlaştırılmadıkça soyut kalır.
Yapılandırma mı, mahkeme mi
E-haciz dosyalarında taraflar arasında yapılan haricî ödeme anlaşmaları yaygındır ve çoğu zaman her iki taraf için de rasyonel sonuç verir. Karar verirken bloke edilen tutarın borca oranını, itirazınızın belgeyle desteklenme gücünü ve sürecin işinizi ne kadar aksatacağını birlikte değerlendirin. Anlaşmaya varılacaksa, ödeme planının yanı sıra hacizlerin ne zaman kaldırılacağının da yazılı olarak kayda geçirilmesi şarttır; sözlü mutabakatlar bu dosya tipinde en sık yaşanan uyuşmazlık kaynağıdır.
Kapanış
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgi amaçlıdır. Takibin türü, tebligatın durumu ve hesabın niteliği izlenecek yolu değiştirir. Bloke ile karşılaştığınızda, süre kaybetmeden dosyayı inceletmeniz en sağlıklı yaklaşımdır.