Elektronik ortamda uygulanan haciz, alacaklı için hız kazandırırken satış aşamasına gelindiğinde ayrı bir belge disiplini gerektirir. Satış talebinin usulüne uygun kurulmaması, e-haciz kayıtlarının malvarlığı ile eşleştirilememesi veya değer tespitine dayanak evrakın eksik kalması, İİK kapsamındaki bütün emeği geçersiz kılabilir. Bu yazı, satışa giden dosyada ispat malzemesinin nasıl kurulacağını ve borçluyla anlaşma ile satışı sürdürme arasındaki tercihi inceler.
Satış Öncesi Dosya Fotoğrafı
Satış talebinden önce dosyanın bir kesit özeti çıkarılmalıdır: takibin kesinleşme tarihi, hangi mala hangi tarihte haciz konduğu, e-haciz müzekkerelerine gelen kurum yanıtları, üçüncü kişi elindeki hak ve alacaklar, varsa istihkak iddiaları. Bu tablo olmadan hangi malın gerçekten paraya çevrilebilir olduğu görülemez ve boş yere masraf yatırılır.
E-Haciz Kayıtlarının İspat Değeri
- Banka yanıtlarında bloke tutar ile hesap bakiyesi ayrımı açıkça okunmalıdır.
- Araç ve taşınmaz kayıtlarındaki takyidat sırası, sonraki alacaklılarla yarışta belirleyicidir.
- Maaş haczinde kesinti oranı ve işveren yazışmaları dosyaya işlenmelidir.
- Kurum yanıtı gelmeyen müzekkereler ayrı bir takip listesinde izlenmelidir.
Kıymet Takdirine İtiraz Hazırlığı
Satış bedelini fiilen belirleyen aşama kıymet takdiridir. Rapora itiraz düşünülüyorsa, itirazın soyut "düşük bulundu" beyanıyla değil karşılaştırılabilir verilerle desteklenmesi gerekir: aynı bölgede yakın tarihli emsal satış ilanları, taşınmazın imar durumu, yapı ruhsatı ve iskân bilgisi, taşınırlarda marka-model-kilometre ve hasar kaydı. İtiraz süresi kısadır; raporun tebliğ tarihi dosyada tereddütsüz görünmelidir.
Anlaşma mı, Satışa Devam mı?
Borçlunun taksitle ödeme teklifi ile satış yolunu sürdürmenin karşılaştırılması üç başlıkta yapılır: tahsil edilecek net tutar, geçecek süre ve dosyanın taşıdığı risk. Satış, ihalenin feshi talebiyle uzayabilir; buna karşılık taksit taahhüdü ihlal edilirse takip kaldığı yerden devam eder ve geçen süre alacaklının aleyhine işleyebilir. Taahhüt alınacaksa şartları, ihlal sonucu ve teminatı yazılı biçimde belirlenmelidir.
Uygulama Sırası
- Takibin kesinleştiği ve haczin geçerli şekilde uygulandığı doğrulanır.
- Satış talebi için gereken süre ve gider avansı takvime bağlanır.
- Kıymet takdiri raporu tebliğ alınır alınmaz emsal veriyle karşılaştırılır.
- Üçüncü kişi iddiaları ayrı dosya olarak izlenir.
- Anlaşma görüşmesi yürütülse dahi süreler durmadığından takvim işletilmeye devam eder.
Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirme amacı taşır; her icra dosyasının aşaması ve malvarlığı yapısı farklı sonuç doğurabilir. Satış kararı öncesinde dosyanızın güncel durumunu bir hukukçuyla birlikte gözden geçirmenizi öneririz.