Maaş haczi, borçlunun günlük yaşamını doğrudan etkilediği için icra dosyalarının en çok tartışma doğuran işlemidir. İİK bu tedbiri sınırsız bir yetki olarak düzenlemez; ücretin belirli bir bölümü kesilebilir ve bazı ödemeler bakımından haciz kural olarak mümkün değildir. Uygulamadaki sorunların büyük bölümü, itiraz edilmesi gereken noktada şikâyet, şikâyet edilmesi gereken noktada itiraz yoluna gidilmesinden kaynaklanır.
Kesinti Sınırı Nasıl İşliyor
Ücret ve benzeri ödemelerin tamamı değil, kanunda öngörülen orandaki bölümü haczedilebilir. Borçlunun ve ailesinin geçimi için gerekli kısım hesaba katılır; nafaka alacakları bakımından ise bu sınırlama farklı işler ve nafaka alacağına öncelik tanınır. İşverene yazılan müzekkereye rağmen kesintinin sınırın üzerinde yapılması, işlemin kendisine karşı başvuru sebebidir.
Birden Fazla Haciz Varsa
Aynı ücret üzerine birden çok dosyadan haciz konulduğunda kesintiler üst üste bindirilmez; sıra gözetilir ve önceki haczin bitmesiyle sonraki uygulanmaya başlar. İşveren tarafından yapılan hatalı sıralama, hem borçlunun hem de sonraki sıradaki alacaklının hakkını etkiler. Bu nedenle işverenden alınacak kesinti dökümü, başvuru dilekçesinin en somut ekidir.
Şikâyet Yolunun İşleyişi
- Şikâyet, icra dairesinin işlemine karşı icra mahkemesine yöneltilir.
- Kural olarak öğrenme tarihinden itibaren kısa bir süre içinde başvurulur.
- Bir hakkın yerine getirilmemesi veya sebepsiz sürüncemede bırakılması hâlinde süre aranmaz.
- Kamu düzenine aykırılık oluşturan, haczedilmezliğe ilişkin durumlarda başvuru süreye bağlı olmaksızın değerlendirilebilir.
- Dilekçede hangi işlemin, hangi tarihte ve neden hukuka aykırı olduğu tek tek gösterilir.
Sık Karşılaşılan Somut Sorunlar
- Ücret dışındaki sosyal yardım niteliğindeki ödemelerin kesintiye dâhil edilmesi
- İhbar ve kıdem alacaklarının tamamının haczedilmesi
- Emekli aylıkları bakımından özel korumanın gözetilmemesi
- İşyeri değişikliğinden sonra eski müzekkerenin kendiliğinden uygulandığının sanılması
- Borçlunun verdiği muvafakatin kapsamının belirsiz bırakılması
Dilekçeden Önce Toplanacak Belgeler
İşverenden alınacak maaş bordroları, kesinti tutarlarını gösteren döküm ve icra dosyasının güncel hesap tablosu birlikte değerlendirilmelidir. Hesap tablosundaki faiz ve masraf kalemleri ayrıca kontrol edilmeli; kesintinin dayandığı asıl alacak tutarı ile ödenen miktar karşılaştırılmalıdır. Fazla ve yersiz yapılan tahsilatların iadesi ayrı bir talep başlığı olarak ileri sürülür.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir. Ücretin yapısı, alacağın kaynağı ve dosyadaki haciz sırası sonucu değiştirebileceğinden, başvuruda bulunmadan önce icra dosyanızın ayrıntılı biçimde incelenmesini sağlamanız önerilir.