Hiç beklemediğiniz bir anda banka hesabınıza bloke konulduğunu görmek, çoğu kişinin icra takibiyle ilk teması olur. İİK ve HMK çerçevesinde bu noktada iki farklı yol vardır ve ikisi farklı mercie gider: borcun kendisine karşı çıkıyorsanız itiraz, işlemin usulüne karşı çıkıyorsanız şikâyet söz konusudur. Bu ayrım karıştırıldığında takip kesinleşir ve geri dönüş çok daha zorlaşır.
Ödeme Emrine İtirazın Kapısı İcra Dairesidir
İlamsız takipte size ödeme emri tebliğ edilir. Borcunuz yoksa, ödediyseniz ya da miktar hatalıysa itirazınızı takibin yapıldığı icra dairesine bildirmeniz gerekir. Bu itiraz süresi kısadır ve tebliğ tarihinden işler. Süresinde yapılan itiraz takibi kural olarak durdurur. İtiraz mahkemeye değil icra dairesine yapılır; dilekçenin yanlış yere verilmesi nedeniyle sürenin kaçırılması uygulamada en sık görülen kayıptır. İmzaya veya borcun tamamına mı, yoksa yalnızca faize ya da bir kısmına mı itiraz ettiğiniz de açıkça yazılmalıdır.
E-Hacze Karşı Şikâyetin Kapısı İcra Mahkemesidir
Haczin usulüne aykırı uygulandığını, haczedilemeyecek bir kalemin bloke edildiğini veya tebligatın usulsüz yapıldığını düşünüyorsanız başvuru icra mahkemesine yapılır. Sık karşılaşılan şikâyet konuları şunlardır:
- Maaş üzerindeki haczin kanuni sınırın üzerinde uygulanması.
- Nafaka, sosyal yardım gibi niteliği gereği korunan ödemelerin bloke edilmesi.
- Borç miktarını aşan tutarda bloke konulması.
- Üçüncü kişiye ait hesap veya malın haczedilmesi.
- Tebligatın hiç yapılmaması ya da usule aykırı yapılması.
İtirazdan Sonra Alacaklının Elindeki Yollar
Takip itirazla durduğunda alacaklı boş kalmaz. Elinde İİK'da sayılan nitelikte bir belge varsa icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir; böyle bir belgesi yoksa genel mahkemede itirazın iptali davası açar. Borçlu tarafındaysanız bu iki ihtimali baştan öngörmek, sunacağınız belgeleri buna göre hazırlamanızı sağlar.
Karıştırılan Üç Durum
- İtiraz süresi kaçırıldığında gündeme gelen gecikmiş itiraz, olağan itirazdan farklı koşullara bağlıdır.
- Borcu olmadığını mahkemede ispat etmek isteyen borçlunun açacağı menfi tespit davası, itirazın yerine geçmez.
- Takip kesinleştikten sonra ödeme yapılmışsa, mükerrer tahsilatı önlemek için ödemenin dosyaya işlenmesi ayrıca takip edilmelidir.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir. Takibin dayanağı, tebligat tarihi ve haczedilen kalemin türü sonucu değiştirebileceğinden, süre işlemeye başlamışken dosyanızı bir hukukçuyla birlikte gözden geçirmeniz yerinde olur.