Konkordato sürecine giren bir işletmede en hızlı sonuç doğuran sorun, banka hesapları ve alacakları üzerindeki elektronik hacizlerdir. Mühlet kararı verilmiş olsa bile, sistemde duran bir e-haciz kaldırılmadığı sürece işletmenin nakit akışı fiilen durur. İİK'nın konkordatoya ilişkin hükümleri ile HMK'nın usul kuralları bu noktada iç içe geçer ve başvurunun sırası sonucu belirler.
Mühlet Kararının Takiplere Etkisi
Geçici veya kesin mühlet kararı, kural olarak borçluya karşı yeni takip yapılmasını engeller ve başlamış takipleri durdurur. Ancak bu etki kendiliğinden her sistemde görünmez: mahkeme kararının ilgili icra dairelerine, bankalara ve kamu alacağı takip birimlerine ulaşması gerekir. Uygulamada işletmelerin yaşadığı kayıp genellikle hukuki değil, bildirim akışına ilişkindir. Karar örneği, hangi dosya numaralarına hangi tarihte gönderildiği kayıt altına alınmalıdır.
Talep Hangi Kapıya Yapılır?
- Mühletin kapsamı tartışmalıysa muhatap, konkordato talebini inceleyen ticaret mahkemesidir.
- Mühlet kapsamındaki bir haczin fiilen kaldırılması için ilgili icra dosyasına talep açılması gerekir.
- İcra dairesinin işlemi hukuka aykırı görülüyorsa icra hukuk mahkemesine şikâyet yolu gündeme gelir.
Bu üç kapı birbirinin yerine kullanılamaz. Ticaret mahkemesinden haczin teknik olarak kaldırılmasını istemek ya da icra dairesinden mühletin kapsamını yorumlamasını beklemek, çoğunlukla cevapsız kalan bir yazışma trafiği yaratır.
Kapsam Dışı Kalabilecek Alacaklar
Konkordatonun her alacağı aynı biçimde etkilemediği unutulmamalıdır. Rehinli alacaklar, işçi alacakları ve bazı kamu alacakları bakımından özel rejimler söz konusudur. Bu nedenle e-haczin kaldırılması talebi hazırlanırken haczin dayandığı alacağın türü, tarihi ve rehin ilişkisi ayrı ayrı gösterilmelidir. Alacak türü yazılmadan yapılan toplu talepler, tek bir istisna nedeniyle bütünüyle reddedilebilir.
Adım Sırası
- Mühlet kararının kesinleşme ve bildirim durumu tespit edilir.
- Aktif hacizler dosya numarası, alacaklı ve alacak türüne göre tablolanır.
- Mühlet kapsamındakiler için ilgili icra dosyalarına ayrı ayrı kaldırma talebi açılır.
- Reddedilen veya karşılıksız kalan talepler için şikâyet yoluna, süresi içinde başvurulur.
- Komiser raporlarına ve ara kararlara göre tablo düzenli güncellenir.
Konkordato sürecinde günlük gecikmeler doğrudan işletme faaliyetine yansıdığından, takip tablosunun tek elden yönetilmesi önemlidir. Yukarıdaki anlatım genel çerçeveyi verir; borçlunun mali yapısı ve alacaklı bileşimi tabloyu tümüyle değiştirebileceğinden, süreci hukuki destekle yürütmek yerinde olur.