Konkordato, borçlu için nefes alanı yaratırken alacaklı için hızlı hareket edilmesi gereken bir dönem başlatır. İİK ve HMK çerçevesinde yürüyen bu süreçte hem borçlunun mal varlığı beyanı hem de alacaklının itiraz ve bildirim adımları belirli bir sıra izlemek zorundadır. Sıranın bozulması, çoğu zaman alacağın tasdik projesinde hiç görünmemesiyle sonuçlanır.
Görevli Merci Karışıklığı
Konkordato taleplerinde ve mühlet kararlarına ilişkin işlemlerde muhatap, icra dairesi değil ticaret mahkemesidir. Buna karşılık mal beyanında bulunma yükümlülüğü, mühletten bağımsız olarak icra takibi hukukundan doğar. Alacaklıların sıkça düştüğü hata, mühlet kararından sonra icra dairesine yaptıkları taleplerin işleme alınacağını varsaymaktır. Mühlet süresince takip yasağı devrededir; bu dönemde yapılması gereken, komisere alacağı bildirmek ve gerekiyorsa mahkeme nezdinde itirazda bulunmaktır.
Alacaklı Tarafın Adım Sırası
- İlan ve tebligat tarihleri takvime işlenir, bildirim için verilen süre öncelikli tutulur.
- Alacak, dayanağı belgelerle birlikte konkordato komiserine bildirilir.
- Alacağın imtiyazlı, rehinli veya adi olduğu açıkça belirtilir.
- Borçlunun beyanıyla kayıtlar arasında fark varsa, fark tablo hâlinde ortaya konur.
- Alacaklılar toplantısı ve tasdik aşaması için itiraz gerekçeleri önceden yazılı hâle getirilir.
Mal Beyanının İçeriği
Mal beyanı yalnızca taşınmaz ve araç listelemekten ibaret değildir. Üçüncü kişilerdeki alacaklar, ortaklık payları, kira gelirleri, stoklar ve makine parkı da beyana dâhildir. Eksik veya gerçeğe aykırı beyanın icra hukukunda yaptırımı bulunur. Alacaklı tarafta ise beyanın denetlenmesi, mal kaçırma şüphesi doğuran devirlerin tespiti bakımından en verimli aşamadır; ticaret sicili kayıtları ve tapu hareketleri beyanla karşılaştırılmalıdır.
İtirazın Gerekçesini Somutlaştırmak
Projeye yapılan itirazlarda soyut biçimde iyiniyet eleştirisi yapmak sonuç doğurmaz. Etkili itiraz, borçlunun sunduğu ödeme planındaki varsayımların gerçekçi olmadığını sayısal olarak gösterir: tahsil edilebilirliği tartışmalı alacakların projeye dâhil edilmesi, gider kalemlerinin düşük gösterilmesi veya teminatın gerçek değerinin üzerinde değerlenmesi gibi noktalar dosyaya somut belgeyle taşınmalıdır.
Süreç Uzarsa Ne Olur
Mühletin uzaması veya konkordatonun reddi hâlinde tabloyu yeniden kurmak gerekir. Ret kararı bazı hâllerde iflas sonucunu doğurabileceğinden, alacaklının rehin ve teminat durumunu bu ihtimale göre önceden değerlendirmesi gerekir. Rehinli alacaklıların yapılandırma müzakerelerindeki konumu, adi alacaklılardan farklı olduğu için strateji de aynı olamaz.
Buradaki anlatım genel çerçeveyi göstermek içindir; her konkordato dosyasında mühletin kapsamı ve komiser raporları farklı sonuçlar doğurur. Alacağınızın korunması için dosyaya özgü değerlendirme yaptırmanız yerinde olacaktır.