Hesabın kısıtlandığı çoğu dosyada durum önce teknik bir aksaklık gibi görünür: havale reddedilir, kart çalışmaz, banka görevlisi "yasal engel var" demekle yetinir. Oysa arka planda birbirinden çok farklı üç hukuki katman olabilir. 5549 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlü bildirimi, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu çerçevesindeki müşteri ilişkisi kararları ve TCK 282 kapsamındaki aklama soruşturmasında verilen adli tedbir aynı sonucu doğurur ama farklı mercilere gidilir. Paranın izlenmesi tartışmasında ilk iş, hangi katmanda olduğunuzu teşhis etmektir.
Katmanı Teşhis Etmeden Dilekçe Yazmayın
Bankanın kendi risk politikası gereği uyguladığı kısıtlama bir yargı kararı değildir; muhatabı bankanın ilgili birimi ve gerekirse ilgili uyuşmazlık yoludur. İdari nitelikte bir askıya alma ile ceza soruşturmasında verilen el koyma kararı ise ayrı rejimlere tabidir. Yanlış katmana yazılan dilekçe genellikle esastan reddedilmez; görev veya yetki yönünden değerlendirilir. Asıl zarar burada doğar: dosya bir mercide dolaşırken bloke devam eder, işletme sermayesi kilitli kalır.
Blokenin Kaynağını Öğrenmenin Pratik Sırası
- Bankadan kısıtlamanın dayanağını yazılı olarak isteyin; "banka kararı mı, resmî yazı mı" sorusu net sorulmalıdır.
- Hakkınızda soruşturma bulunup bulunmadığını ve dosya numarasını ilgili Cumhuriyet başsavcılığından teyit edin.
- Adli bir tedbir varsa vekil sıfatıyla dosya inceleme talebinde bulunun; kısıtlama kararı mevcutsa kapsamını not edin.
- Karar örneğini ve öğrenme/tebliğ tarihini dosyanın ilk sayfasına işleyin; itiraz süresi bu tarihten yürür.
Paranın İzini Savunma Lehine Kurmak
Aklama iddiasında tartışma çoğu zaman "para nereden geldi" sorusunda düğümlenir. Bu nedenle savunma, iddianın aynası olacak biçimde kaynak zinciri üzerine kurulmalıdır:
- Gelirin meşru kaynağını gösteren belgeler: satış sözleşmesi, tapu, maaş bordrosu, kredi sözleşmesi, ortaklık kâr payı kararı.
- Her giriş-çıkış için dekont ve tarih eşleşmesi; boşluk kalan tarih aralıkları ayrıca açıklanmalıdır.
- Kripto tarafında cüzdan adresi ile platform hesabının eşleştirilmesi ve SPK kripto düzenlemelerine tabi platformlardan alınan işlem dökümleri.
- Üçüncü kişi hesabının kullanıldığı hâllerde bu kullanımın sebebi ve o kişiyle ilişkinin belgesi.
İtiraz Dilekçesinde Öne Çıkarılacak Üç Eksen
Birincisi orantılılık: iddia belirli bir tutara ilişkinse tüm malvarlığının kilitlenmesinin gerekçesi tartışılmalıdır; kısmi kaldırma talebi ayrıca ve açıkça yazılmalıdır. İkincisi somut şüphe: bildirimin tek başına suç şüphesi anlamına gelmediği, hangi işlemin hangi öncül suçla bağlandığının gösterilmesi gerektiği vurgulanır. Üçüncüsü zorunluluk: maaş, nafaka, tedavi gideri veya işletmenin ödeme yükümlülükleri gibi somut ihtiyaçlar belgelendirilir.
Sonuç Yerine
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; her hesap kısıtlamasının dayanağı ve buna bağlı başvuru yolu farklıdır. Kararın örneğini görmeden yapılan yorum yanıltıcı olabileceğinden, dosyanızı belgeleriyle birlikte bir hukukçuya inceletmeniz yerinde olur.