İlamsız icrada dosyanın seyri, ödeme emrinin tebliğinden sonraki ilk hafta içinde belirlenir. İİK'nın öngördüğü yedi günlük itiraz süresi kaçırıldığında takip kesinleşir ve tartışma, borcun varlığından çok kesinleşmiş bir takibin sonuçlarına kayar. Bu rehber, tebligatın geç veya usulsüz yapıldığı hâllerde hangi yolların açık kaldığını, HMK ile İİK arasındaki iş bölümünü esas alarak ele almaktadır.
İlk Hafta İçinde Yapılması Gerekenler
- Ödeme emrinin tebliğ tarihi ve tebliğ şekli kontrol edilir.
- Borca, faize ve varsa imzaya itiraz ayrı ayrı ve açıkça yazılır.
- Yalnızca borca itiraz edilip imza ayrıca reddedilmezse, imza kabul edilmiş sayılır.
- Aynı süre içinde mal beyanında bulunma yükümlülüğü değerlendirilir.
Tebligat Usulsüzse Süre Ne Zaman Başlar
Tebligat usulüne aykırı yapılmışsa, borçlunun evrakı fiilen öğrendiği tarih esas alınır. Bu durumda öğrenme tarihinin ne olduğu, hangi işlemle öğrenildiği ve buna ilişkin kaydın bulunup bulunmadığı belirleyicidir. Banka hesabına konulan haciz veya araç kaydına düşülen şerh, çoğu dosyada öğrenme tarihinin dayanağı olur.
Gecikmiş İtiraz Hangi Hâllerde Gündeme Gelir
Kusuru olmaksızın süreyi geçiren borçlu için gecikmiş itiraz yolu bulunur; ancak burada engelin ortadan kalkmasından sonra gecikmeksizin hareket edilmesi ve mazeretin belgelenmesi gerekir. Hastalık, uzun süreli yurt dışında bulunma veya adreste fiilen ikamet edilmediğini gösteren kayıtlar bu kapsamda değerlendirilir.
İtirazdan Sonra Alacaklının Yolları
- İtirazın kaldırılması için icra mahkemesine başvurulması
- İtirazın iptali için genel mahkemede dava açılması
- Haksız itiraz hâlinde icra inkâr tazminatının gündeme gelmesi
- Belgeye dayanmayan taleplerde mahkeme yolunun tercih edilmesi
Borçlu Tarafında Kayıt Düzeni
Takip dosyasındaki her evrakın tarihi, tebliğ tarihi ve son gün tek bir tabloda tutulmalıdır. Ödeme yapılmışsa dekontların takip dosyasıyla eşleştirilmesi, kısmi ödemelerin hangi kaleme mahsup edildiğinin belirtilmesi ve haciz ihbarnamelerine süresinde cevap verilmesi, sonradan doğabilecek daha büyük uyuşmazlıkları önler.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; takibin türü, dayanağı ve tebligat evrakının içeriği değerlendirmeyi değiştirebilir. Süreler kısa olduğundan, ödeme emrini aldıktan sonra vakit kaybetmeden hukuki destek almanız önerilir.