Dijital yatırım platformları üzerinden yaşanan mağduriyetlerde iki farklı senaryo iç içe geçer. Birincisinde kişi parasını kaptırmıştır ve iade peşindedir; ikincisinde ise kişinin hesabı, kendisine gelen şüpheli transferler nedeniyle bloke edilmiştir. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu, 5549 sayılı Kanun ve SPK kripto düzenlemeleri bu iki senaryoda farklı hükümler doğurur; TCK 282 kapsamındaki aklama suçu ise ikinci senaryoda doğrudan gündeme gelir.
Blokenin Kaynağını Belirlemek
Yapılacak ilk iş, hesaba konulan kısıtlamanın kaynağını öğrenmektir; çünkü izlenecek yol buna göre değişir. Uygulamada üç ana kaynak görülür: bankanın kendi risk politikası çerçevesinde uyguladığı geçici kısıtlama, mevzuat kapsamındaki sınırlı süreli askıya alma işlemi ve soruşturma kapsamında savcılık talebiyle verilen ve hâkimlik denetimine tabi el koyma kararı. Bunlardan yalnızca sonuncusuna karşı ceza usulü içinde itiraz edilir; diğerlerinde muhatap ve usul farklıdır.
Tebligat Gecikmesi Neden Kritik
Hesap kısıtlamaları çoğu zaman önce uygulanır, bildirim sonra ulaşır. Kişi durumu ancak kart işlemi reddedildiğinde fark eder. Bu gecikme şu sonuçları doğurur:
- El koyma kararına itiraz süresinin kararın öğrenilmesinden önce işlemeye başlaması
- İfade davetiyesinin ulaşmaması ve yokluğunda işlem yapılması
- Platformdaki bakiyeye ilişkin kayıtların silinmeden alınamaması
- Banka nezdindeki itiraz kayıtlarının geç açılması
Para Transferi Zincirini Belgelemek
Her iki senaryoda da dosyanın belkemiği para akışıdır. Havale ve EFT dekontları, kripto transferlerine ait işlem kimlikleri, cüzdan adresleri ve platform yazışmaları tarih sırasına dizilmelidir. İyiniyetli olduğunu ileri süren hesap sahibi bakımından; transferin dayanağı olan satış, hizmet veya borç ilişkisinin belgelenmesi belirleyicidir. Dayanaksız kalan transferler, kişinin sürece bilerek katıldığı şüphesini güçlendirir.
Mağdur Konumundakiler İçin Eş Zamanlı Yol
Yatırım vaadiyle para aktarılan dosyalarda cezai süreç ile alacağın tahsili birbirinden bağımsız yürür. Suç duyurusu dilekçesinde, paranın gittiği hesapların tespiti ve bu hesaplar üzerinde koruma tedbiri uygulanması ayrıca talep edilmelidir; bu talep yapılmadığında para kısa sürede dağıtılabilir. Hukuk yolunda ise ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz seçenekleri, alacağın belgelenebilirliğine göre değerlendirilir.
İlk Yirmi Dört Saatte Yapılacaklar
- Bankadan kısıtlamanın hukuki dayanağı yazılı olarak istenir.
- Tüm hesap hareketleri ve platform kayıtları indirilerek saklanır.
- Karşı tarafla yapılan yazışmalar silinmeden yedeklenir.
- Karar veya bildirim ulaştığında tebliğ tarihi kaydedilerek itiraz süresi hesaplanır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Hesabınıza uygulanan işlemin türü sonuçları tamamen değiştirebileceğinden, ilk bildirim elinize geçtiği anda hukuki destek alınması önerilir.