Kripto varlık kaynaklı mağduriyetlerde şikâyetin içeriği kadar hızı da belirleyicidir. Transfer edilen varlık birkaç adım içinde farklı platformlara dağıtıldığında geri dönüş imkânı hızla daralır. Bu rehber, soruşturma aşamasında savcılığa neyin, hangi biçimde sunulacağını ve blokaj taleplerinin nasıl kurulacağını ele alıyor.
Şikâyetin hukuki çerçevesi
Olay genellikle iki katmanlıdır. Birinci katman, mağdurun aldatılarak varlığını devretmesidir. İkinci katman, elde edilen değerin izini kaybettirmeye yönelik hareketlerdir; suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama fiili Türk Ceza Kanununda ayrıca düzenlenmiştir. Şikâyet dilekçesi bu iki katmanı ayırarak kurulduğunda, soruşturmanın kapsamı da baştan genişler.
Platformun statüsü önce kontrol edilir
- Hizmeti sunan kuruluşun yetkili otorite nezdinde izinli olup olmadığı araştırılır.
- Sermaye piyasası mevzuatı kapsamındaki kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemelere uygunluk incelenir.
- Yurt dışı merkezli platformlarda tebligat adresi ve temsilcilik bilgisi tespit edilir.
- 5549 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediği not edilir.
- Para transferi banka üzerinden yapıldıysa 5411 sayılı Kanun çerçevesindeki kayıtlar istenir.
Zincir verisini savcılığın okuyabileceği biçimde sunmak
Dilekçeye ham ekran görüntüleri yerine, düzenli bir transfer tablosu eklenmesi soruşturmayı hızlandırır. Tabloda her satır için işlem kimliği, gönderen ve alıcı adres, tarih-saat, miktar ve varsa varış platformu yer almalıdır. Adreslerin hangi platforma ait olduğu belirlenebiliyorsa bu bilgi ayrı sütunda gösterilmelidir; blokaj talebi ancak muhatabı belirli olduğunda sonuç doğurur.
Blokaj ve el koyma talebinin kurulması
- Talep, hangi hesap veya cüzdan için istendiği açık biçimde yazılarak somutlaştırılır.
- Gecikmesinde sakınca bulunduğu, varlığın hareketliliğine ilişkin verilerle gerekçelendirilir.
- Yurt içi platformlara yönelik taleplerin ivedi biçimde iletilmesi istenir.
- Yurt dışı unsurunda adli iş birliği yolunun işletilmesi talep edilir.
- Zararın miktarı ve hesaplama yöntemi ayrı bir ek olarak sunulur.
Tebligat gecikmesinin doğurduğu kayıplar
Soruşturma sürecinde kurumlardan gelen yazıların ve verilecek kararların tebliği, itiraz sürelerini başlatır. Adres bildiriminin eksik yapılması veya vekil bilgisinin dosyaya işlenmemesi, kovuşturmaya yer olmadığına dair bir karara itiraz süresinin sessizce geçmesine yol açabilir. Bu nedenle dosyaya girildiği anda tebligat adresi ve elektronik bildirim tercihi netleştirilmelidir.
Kapanış
Kripto uyuşmazlıklarında teknik veri, hukuki talebe dönüştürülmediği sürece dosyada karşılık bulmaz. Yukarıdaki anlatım genel niteliktedir; platformun statüsü, transferin izlediği yol ve tarafların bulunduğu ülke tabloyu değiştirir. Mağduriyeti fark ettiğiniz gün verileri dondurup başvuru stratejisini bir hukukçuyla belirlemeniz önem taşır.