Konkordato talebinde bulunan bir borçlunun maaşı üzerindeki haciz, hem alacaklı hem borçlu açısından en çok soru üreten başlıklardan biridir. Bu rehber, İİK ve HMK çerçevesinde maaş haczi dosyalarının konkordato mühleti ile kesiştiği noktayı, özellikle mühlet kararının işverene geç ulaşması ihtimalini merkeze alarak ele alır.
Mühlet Kararının Maaş Kesintisine Yansıması
Konkordato talebi üzerine verilen geçici veya kesin mühlet kararı, kural olarak borçluya karşı yürütülen takipleri etkiler; nafaka alacakları gibi istisnalar ayrı değerlendirilir. Maaş haczinde belirleyici soru şudur: kesintiyi fiilen yapan işveren, mühlet kararını hangi tarihte ve hangi yazı ile öğrenmiştir? Uygulamada işverene ulaşan bildirim ile icra dosyasına düşen şerhin tarihleri farklı olabildiğinden, kesinti bir süre daha devam edebilir.
Gecikmeli Bildirimin Yarattığı Somut Kayıplar
- Mühlet kararının işverene geç bildirilmesi nedeniyle dayanağı tartışmalı kesintilerin sürmesi
- Alacak bildirimine veya sıra cetveline ilişkin ilanın kaçırılması
- Öğrenme tarihi doğru saptanmadığı için icra müdürlüğü işlemine karşı şikâyet süresinin yanlış hesaplanması
- Borçlunun kendisi ve ailesi için zorunlu geçim payını aşan kesintinin iadesinin gecikmesi
Dosyayı Kurarken İzlenecek Sıra
- Maaş haczi müzekkeresinin işverene tebliğ tarihini ve tebliğ şeklini dosyadan çıkarın.
- Mühlet kararının tarihi ile işverene bildirim tarihini yan yana yazın; aradaki boşluk uyuşmazlığın merkezidir.
- Bordroları ay ay toplayarak fiilen kesilen tutarı ve kesinti oranını tablolaştırın.
- Dayanaksız veya fazla kesinti varsa iade talebini icra dosyasına yazılı olarak sunun.
- Talebin reddi hâlinde icra hukuk mahkemesine gidilecek yolu, öğrenme tarihini belgeleyerek planlayın.
İşveren Yazışmasını Delile Dönüştürmek
İşverenden alınacak kısa bir yazı uyuşmazlığın yönünü değiştirebilir: müzekkerenin eline geçtiği tarih, kesintiye başlanan ilk bordro dönemi ve mühlet kararının bildirildiği tarih. Bu üç veriyi tek bir belgede toplamak, sonradan yaşanacak tanık ve bilirkişi tartışmasının önüne geçer. Yazışmanın kayıtlı bir kanaldan yürütülmesi, tebliğ tarihine ilişkin çekişmede belirleyici olur.
Alacaklı Tarafın Aynadaki Görüntüsü
Alacaklı bakımından risk terse döner: mühletin sona ermesi ya da konkordatonun reddi hâlinde haczin yeniden işletilmesi gecikirse, borçlunun iş değiştirmesiyle kesinti kaynağı tümüyle kaybolabilir. Bu nedenle mühlet dosyasının akıbetini izlemek ve karar tarihinden itibaren müzekkereyi yenilemek, alacağın tahsil edilebilirliğini doğrudan etkiler.
Buradaki açıklamalar genel çerçeveyi anlatmak içindir; her dosyanın mühlet tarihleri, bordro yapısı ve tebligat kayıtları sonucu değiştirebilir. Kesinti veya iade talebinden önce dosyanızın bir hukukçu tarafından incelenmesi yerinde olur.