Hesabına erişemeyen kişinin ilk sorusu genellikle bloğun ne zaman kalkacağıdır. Doğru soru ise bloğun hangi hukuki dayanağa oturduğudur; çünkü izlenecek yol ve başvurulacak merci buna göre değişir. Bu rehber 5411, 5549, SPK kripto düzenlemeleri ve TCK 282 ekseninde süreci ele alır.
Üç Farklı Bloke, Üç Farklı Yol
- İdari nitelikli erteleme: 5549 kapsamında şüpheli işlem bildirimi üzerine işlemin sınırlı ve kısa bir süre için ertelenmesi söz konusu olabilir.
- Adli elkoyma: Soruşturma kapsamında hâkim kararına dayanan elkoyma tedbiri, çok daha ağır sonuçlar doğurur ve ceza muhakemesi kurallarına tabidir.
- Bankanın kendi tedbiri: Sözleşmesel ve mevzuattan doğan yükümlülükler gerekçesiyle uygulanan kısıtlamalar, yukarıdaki iki halden ayrı değerlendirilir.
Müşteri hizmetlerinden alınan sözlü açıklama bu ayrımı yapmaya yetmez. Öncelikle bankadan kısıtlamanın dayanağının yazılı olarak bildirilmesi istenmelidir.
Savcılık Aşamasında Ne Beklenir
Bloğun bir soruşturmadan kaynaklandığı anlaşıldığında dosyanın hangi başsavcılıkta olduğu tespit edilir. Soruşturma gizlilik kararı içeriyorsa dosya içeriğine erişim sınırlanabilir; bu durumda vekil aracılığıyla yapılacak başvuru daha işlevseldir. Bu aşamada amaç, hesaba giren paranın kaynağının hukuka uygun olduğunu ortaya koyan bir belge seti sunmaktır.
Kaynak Belgesi Nasıl Kurulur
- Paranın girdiği işlemin dayanağı: satış sözleşmesi, fatura, hizmet bedeli, kira geliri
- Karşı tarafla yapılan yazışmalar ve mutabakat kayıtları
- Kripto varlık alım satımı varsa platform işlem dökümü ve cüzdan hareketleri
- Gelir beyanına ilişkin vergi kayıtları
- İşlem geçmişinin ticari faaliyetle uyumunu gösteren tablo
Tebligat Gecikmesi Neden Kritik
Elkoyma ve benzeri koruma tedbirlerine karşı itiraz süreleri, kararın öğrenilmesi veya tebliği ile işlemeye başlar. Kişi bloğu bankadan öğrendiği halde kararın kendisi adresine geç ulaşabilir. Bu aralıkta yapılacak en doğru iş, öğrenme tarihini belgeleyip dilekçede açıkça belirtmektir. Ayrıca dosyada bildirilen adresin güncelliği kontrol edilmeli, yurt dışında bulunuluyorsa tebligata elverişli bir adres bildirilmelidir.
Kripto Varlık Dosyalarında Ek Katman
Kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeler, müşteri tanıma ve kayıt yükümlülüklerini ağırlaştırmıştır. Platform hesabındaki kısıtlama ile banka hesabındaki kısıtlama farklı mercilerden kaynaklanabileceğinden, her ikisi için ayrı başvuru yapılması gerekebilir. Aklama iddiasının gündeme geldiği dosyalarda öncül suç tartışması, savunmanın merkezine yerleşir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; her dosyanın soruşturma konusu ve delil durumu farklıdır. Hesabınıza erişim kısıtlandığında beyanda bulunmadan önce hukuki destek almanız önemlidir.