Maaş haczi, borçlunun günlük hayatını en doğrudan etkileyen icra işlemlerinden biridir. Buna rağmen sürecin kaderi çoğu zaman haciz yazısının işverene ulaştığı gün değil, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği gün belirlenir. Bu rehber İİK ve HMK ekseninde o ilk haftayı ele alır.
Ödeme Emri Tebliği Sayacı Başlatır
İlamsız takipte alacaklının elinde mahkeme kararı bulunmaz; takip, ödeme emrinin tebliği ile ilerler. Borçluya tanınan itiraz süresi yedi gündür ve süresinde yapılan itiraz takibi kendiliğinden durdurur. Aynı hafta içinde mal beyanında bulunma yükümlülüğü de doğar. Yedi gün geçtiğinde takip kesinleşir ve maaş haczi için ayrıca bir yargılama beklenmez.
Süre Kaçtıysa İki Ayrı Yol
Tebligat elinize geç ulaştıysa iki farklı kurum devreye girer. Usulsüz tebligat iddiası şikâyet yoluyla icra mahkemesine taşınır; usulsüzlük kabul edilirse muhatabın beyan ettiği öğrenme tarihi tebliğ tarihi sayılır ve itiraz süresi yeniden işler. Tebligat usulüne uygun ama borçlu kusuru olmaksızın süresinde itiraz edememişse gecikmiş itiraz yolu vardır; bu yolda engelin ortadan kalkmasından itibaren çok kısa bir süre içinde icra mahkemesine başvurmak ve mazereti belgelemek gerekir.
Haczin Sınırları Nedir
- Maaş ve ücretler ancak borçlu ile ailesinin geçimi için gerekli miktar ayrıldıktan sonra haczedilebilir; ancak haczedilecek kısım kural olarak dörtte birinden az olamaz.
- Nafaka alacakları için öngörülen rejim, adi alacaklardan farklıdır ve öncelik taşır.
- Birden fazla haciz yazısı geldiğinde işveren sıra gözetir; sonraki hacizler sıraya alınır.
- Borçlu, haczedilen orana ilişkin muvafakatini takipten önce geçerli şekilde veremez.
İşverenin Konumu
Haciz yazısı tebliğ edilen işveren, kesintiyi yapmak ve icra dosyasına göndermekle yükümlüdür. Bildirime cevap vermemek veya kesintiyi eksik göndermek işveren yönünden sorumluluk doğurur. İşten ayrılma halinde durumun icra dairesine bildirilmesi gerekir; bu bildirim yapılmadığında dosyada gereksiz muhafaza işlemleri birikir.
Alacaklı Tarafında Planlama
- Takip talebinde borcun sebebi ve dayanağı açık yazılır.
- Tebligat adresi, kayıtlı adres ile karşılaştırılarak seçilir.
- Kesinleşme tarihi takvime işlenir; haciz talepleri süresinde yenilenir.
- Kesinti tutarları dosya bakiyesiyle düzenli karşılaştırılır.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. Dosyanızdaki tebliğ tarihi, borcun niteliği ve gelirin türü sonucu değiştirebileceğinden, kesintiye ilişkin bir işlem yapmadan önce dosyanın icra mahkemesi boyutunu bir hukukçuyla değerlendirmeniz önerilir.